Οι πολίτες ανακύκλωναν, ο Δήμος όχι: 71,44% στην ταφή κατά τη ΡΑΑΕΥ — τι ειπώθηκε στη σύσκεψη για την καθαριότητα

Οι Πολίτες Ζακύνθου παρακολούθησαν τη συνεδρίαση και, για την ενημέρωση των πολιτών, σας παρέχουν αυτή την ανάλυση, αλλά και την άποψή μας.

Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026 ο Δήμος Ζακύνθου κάλεσε φορείς και προέδρους κοινοτήτων στο Πνευματικό Κέντρο, σε συνάντηση με θέμα «Νέα εποχή στην Καθαριότητα – Κυκλική Οικονομία». Ολόκληρη η συνάντηση (2 ώρες και 50 λεπτά) είναι στο κανάλι της Ημέρας στο YouTube. Παρακάτω: τι είπε η Δημοτική Αρχή, τι ρώτησαν οι φορείς, και τι γράφει για τα ίδια θέματα η σύμβαση αποκομιδής με την ΞΕΝΟΣ ΑΤΕΒΕ. Πατήστε οποιαδήποτε χρονοσήμανση (π.χ. ▶ 0:45:27) για να δείτε το απόσπασμα του βίντεο ακριβώς εκεί, μέσα στο κείμενο.

Η επίσημη εικόνα: τι γράφει η έκθεση της ΡΑΑΕΥ για τη Ζάκυνθο

Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων δημοσίευσε την Επικαιροποιημένη Έκθεση Αξιολόγησης Διαχειριστικής Επάρκειας 2024 του ΦοΔΣΑ Ιονίων Νήσων (No 03/2025) (πρωτότυπο στον ιστότοπο της ΡΑΑΕΥ). Τα στοιχεία τα υπέβαλε ο ίδιος ο ΦοΔΣΑ. Η ΡΑΑΕΥ τα καταγράφει, χωρίς «κριτική αξιολόγηση» (σελ. 10). Για τη Ζάκυνθο:

• Ταφή 71,44% του εισερχόμενου φορτίου στη μονάδα του Λίβα: «Το ποσοστό ταφής επί του εισερχομένου είναι 71,44% (0,31% ανακύκλωση, 9,1% το CLO & 18,84% απώλειες)». Το εισερχόμενο φορτίο ήταν 32.521,36 τόνοι (σελ. 11).
• Το «CLO» θάβεται κι αυτό. Το CLO είναι το υλικό που προκύπτει από την επεξεργασία του οργανικού κλάσματος των σύμμεικτων. Κατά τον Πίνακα 5, χρησιμοποιείται 100% «ως επικάλυψη σε Χώρο Υγειονομικής Ταφής», με 0% για ανάπλαση, γεωργία ή ενέργεια. Η αποθήκευσή του «υπερβαίνει τα δύο έτη» (σελ. 15). Στην πράξη δηλαδή περίπου το 80% ό,τι μπαίνει στον Λίβα καταλήγει στην ταφή.
• Ανακύκλωση: 0,31% από τα 32.521 τόνους της μονάδας του Λίβα. Επιπλέον, 60,89% από 2.626,41 τόνους που πήγαν στο ΚΔΑΥ Αγρινίου και 86,34% από 77,37 τόνους γυαλί (σελ. 15). Αθροίζοντας τα τρία ρεύματα του πίνακα, ανακτήθηκαν περίπου 1.770 τόνοι σε σύνολο περίπου 35.200: γύρω στο 5%. Ο στόχος του νόμου για το τέλος του 2025 είναι 55%.
• «Τα αποτελέσματα επίτευξης στόχων ανάκτησης σε σχέση με το ΠΕΣΔΑ και το ΕΣΔΑ είναι αρνητικά, με μεγάλη απόκλιση». Η διαλογή στην πηγή «εφαρμόζεται από το Δήμο και αφορά μόνο συσκευασίες» (σελ. 11).
• Βιοαπόβλητα: «Δεν εφαρμόζεται πρόγραμμα χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων, παρά του ότι υπάρχει τέτοια δυνατότητα από τη Μονάδα». Ποσοστό χωριστής συλλογής: 0 (σελ. 11, 15).
• Η μονάδα του Λίβα περιγράφεται ως «Μονάδα προσωρινής διαχείρισης» που λειτουργεί «από το έτος 2018» και κάνει «δεματοποίηση του υπολείμματος για μελλοντική ταφή» (σελ. 13).
• Ο ΦοΔΣΑ δήλωσε για τις καταγγελίες ότι «έχουν εκφραστεί απλά ανησυχίες οργανωμένων ομάδων πολιτών […] όχι οχλήσεις ή καταγγελίες» (σελ. 15). Στη σύσκεψη, οι ίδιοι σύλλογοι μίλησαν για προσφυγές στη δικαιοσύνη ([1:26:38]).

Υπάρχει και μια αντίφαση. Κατά τον ΦοΔΣΑ, 2.626 τόνοι του μπλε κάδου ανακτήθηκαν στο Αγρίνιο κατά 60,89%. Κατά τη Δημοτική Αρχή, όσα πήγαιναν στο Αγρίνιο «μας τα επέστρεφαν» ([0:22:57]). Και μετά τη λήξη της σύμβασης με το ΚΔΑΥ Αγρινίου, ο Δήμος μετέφερε 1.070 τόνους ανακυκλώσιμων στον Λίβα χωρίς σύμβαση με κανένα ΚΔΑΥ (βλ. παρακάτω). Δύο επίσημες εκδοχές που δεν συμφωνούν σημαίνουν ότι ο πολίτης χρειάζεται δημοσιευμένα στοιχεία, όχι δηλώσεις.

Οι πολίτες ανακύκλωναν. Ο Δήμος όχι.

Στη σύσκεψη ακούστηκε πολλές φορές ότι «ξεκινάμε από μηδενική βάση» και ότι ο Ζακυνθινός πρέπει να «μάθει» να ανακυκλώνει. Από την πλευρά του πολίτη, η εικόνα είναι αντίστροφη.

Οι πολίτες ανακύκλωναν και συνεχίζουν να ανακυκλώνουν. Ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ είπε: «Ο Ζακυνθινός πολίτης ξέρει να κάνει ανακύκλωση. […] Ξέρει τι είναι το χαρτί, ξέρει τι είναι το γυαλί» ([1:09:27]). Η κ. Φουρνογεράκη είπε: «Δεν έχουν σταματήσει οι άνθρωποι να κάνουν ανακύκλωση, παρόλο που ξέρουν ότι οι μπλε κάδοι αδειάζονταν παρέα με τους πράσινους» ([2:27:11]). Τα «Καθαρά Νερά» μάζεψαν πριν από περίπου τρία χρόνια, μέσα σε δύο μήνες, πάνω από τρεις τόνους ρούχα, που πήγαν σε εργοστάσιο στην Αθήνα ([1:27:36]). Οι ξενοδόχοι ξεχωρίζουν τα υλικά τους στις επιχειρήσεις ([2:07:35]).

Τι έκανε ο Δήμος με αυτά, σύμφωνα με τα δικά του έγγραφα και λόγια:

• Οκτώβριος 2024: Η μελέτη της Διεύθυνσης Καθαριότητας (9ΣΙΞΩΡ1-0ΝΨ) γράφει ότι μετά τη λήξη της σύμβασης του ΦΟΔΣΑ με το ΚΔΑΥ Αγρινίου «υπεύθυνος για τη διαχείριση αυτών είναι ο Δήμος Ζακύνθου». Γράφει ακόμη ότι «μέχρι σήμερα δεν έχει υπογραφεί σύμβαση με κάποιο ΚΔΑΥ» και ότι ο όγκος των ανακυκλώσιμων στο αεροδρόμιο «αυξάνεται καθημερινά». Η λύση: μεταφορά 1.070 τόνων ανακυκλώσιμων από το αεροδρόμιο στον Λίβα.
• Οκτώβριος 2024, Δημοτικό Συμβούλιο: Δημοτικός σύμβουλος καταγγέλλει ότι «τώρα η ανακύκλωση θάβεται μέσα στο κύτταρο του Λίβα». Ο Δήμαρχος του ζητά να το καταγγείλει, γιατί αν συμβαίνει από κάποιον οδηγό, κακώς γίνεται. Ειπώθηκε επίσης ότι το Αγρίνιο έπαιρνε 4 κοντέινερ την εβδομάδα, ενώ στο νησί μαζεύονταν 34 κοντέινερ ανακυκλώσιμα (Ερμής, 31/10/2024).
• Ιούνιος–Σεπτέμβριος 2025: Νέα μελέτη για μεταφορά άλλων 197 τόνων ανακυκλώσιμων από το αεροδρόμιο στον Λίβα (ΨΣΝΟΩΡ1-ΝΥ3). Πληρώθηκαν 9.502,74 € στην ΞΕΝΟΣ (6ΥΑΦΩΡ1-ΕΛ9).
• Ιανουάριος 2026: Ο Ερμής φέρνει στη δημοσιότητα την έκθεση της ΡΑΑΕΥ (No 03/2025): ταφή 71,44% στη μονάδα του Λίβα, ανακύκλωση γύρω στο 5% συνολικά, χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων 0 (PDF· βλ. παραπάνω).
• 9 Νοεμβρίου 2026: Ο Αντιδήμαρχος, για το πριν από τις 14/10: «Αδειάζαμε […] την ανακύκλωση κάτω» ([0:41:59]). Ο Δήμαρχος: «όλα φορτώνονται μέσα στο σκουπιδιάρικο, μπλε, πράσινος κάδος […] και εμείς το κάναμε και η προηγούμενη δημοτική αρχή […] όλα μέσα και τα πηγαίναμε πάνω». Και για τα στοιχεία: «έπρεπε να είχαμε σήμερα και τα μετρήσιμα στοιχεία, τους τόνους που ανεβάζουμε πάνω […] για ανακύκλωση, όχι για το κύτταρο, που υπό διαφορετικές συνθήκες αυτά θα πήγαιναν στο κύτταρο» ([2:46:58]). Ο Αντιδήμαρχος: «η ανακύκλωση στη Ζάκυνθο η πραγματική ξεκίνησε στις 14 Οκτωβρίου του 2026» ([2:36:24]).

Με τα λόγια της ίδιας της Δημοτικής Αρχής, λοιπόν, πριν από τις 14 Οκτωβρίου 2026 το περιεχόμενο του μπλε κάδου ανακατευόταν με τα σύμμεικτα. Ως «ανακύκλωση» μετρούσε ό,τι ξεχώριζε ο Λίβας από τα σύμμεικτα ([2:36:24]). Και αυτό ενώ ο νόμος ορίζει ότι τα απόβλητα που συλλέγονται χωριστά «δεν αναμιγνύονται με άλλα απόβλητα» (ν. 4819/2021, άρθρο 23 παρ. 2). Το «90% σύμμεικτα» του μπλε κάδου δεν είναι μόνο λάθος των πολιτών. Είναι και αποτέλεσμα χρόνων όπου ο πολίτης ξεχώριζε και ο Δήμος ανακάτευε. Γι’ αυτό πολλοί σταμάτησαν να εμπιστεύονται τον μπλε κάδο.

Και το 10% που «βγαίνει» σήμερα; Ανακυκλώνεται ή θάβεται;

Ο Αντιδήμαρχος απάντησε ότι τα υλικά του μπλε κάδου περνούν από χειροδιαλογή σε κινητό ΚΔΑΥ που εγκατέστησε η ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ στον Λίβα «πριν από ένα χρόνο», και ότι «πηγαίνουν εκτός Ζακύνθου» ([1:18:16]). Δεν δόθηκε κανένα στοιχείο που να το τεκμηριώνει:

• πόσοι τόνοι φεύγουν, ανά μήνα και ανά υλικό,
• σε ποια μονάδα ανακύκλωσης καταλήγουν,
• με ποια παραστατικά (δελτία αποστολής, βεβαιώσεις παραλαβής).

Για το τι γίνεται με το υπόλοιπο 90% του μπλε κάδου δεν δόθηκε στοιχείο. Ο Δήμαρχος είπε ότι «έπρεπε να είχαμε σήμερα» τους τόνους, αλλά δεν τους παρουσίασε ([2:46:58]). Από 1/1/2022 οι φορείς λειτουργίας ΚΔΑΥ υποχρεούνται να υπολογίζουν, για κάθε δήμο, τα υλικά που ανακτώνται και τις προσμίξεις (ν. 4819/2021, άρθρο 31 παρ. 3). Τα στοιχεία πρέπει να δημοσιευθούν. Ό,τι από τη διαλογή καταλήγει σε ταφή επιβαρύνεται με τέλος ταφής ανά τόνο (άρθρο 38), κόστος που επιστρέφει στους δημότες.

Πού βρίσκεται η Ζάκυνθος απέναντι στην ευρωπαϊκή νομοθεσία

Η Οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα (2008/98/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2018/851) ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο με τον ν. 4819/2021. Ορίζει:

Ο πολίτης κάνει τη δική του δουλειά: ξεχωρίζει, ξεπλένει, πηγαίνει τα ρούχα στους κάδους των συλλόγων και φυλάει τα χαρτόνια στην επιχείρησή του. Ο Δήμος οφείλει να κάνει τη δική του: να μην ανακατεύει ό,τι μαζεύει χωριστά και να δείχνει με αριθμούς πού πάει κάθε τόνος. Μόνο τότε η συζήτηση για πρόστιμα αποκτά νόημα. Τα πρόστιμα θα πρέπει να έρθουν αφού ο πολίτης μπορεί να ελέγξει τον Δήμο, όχι πριν.

Αυτό που ξέρουμε ως πολίτες: ο ΧΥΤΥ έγινε ΧΥΤΑ και όλα θάβονται μαζί

Ως πολίτες το γνωρίζουμε εδώ και πολύ καιρό: η ανακύκλωση δεν γίνεται, ο Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) του Λίβα λειτουργεί στην πράξη ως ΧΥΤΑ, το εργοστάσιο δεν έχει ολοκληρωθεί και όλα θάβονται μαζί. Δεν είναι εντύπωση. Είναι γραμμένο, φωτογραφημένο και ειπωμένο από τους ίδιους τους αρμοδίους:

• Δεκέμβριος 2017: Ο Λίβας ξεκινά ως «προσωρινή λύση» για δύο χρόνια. Το 2020 στοιβάζονται ήδη εκεί περίπου 80.000 τόνοι σκουπιδιών σε δέματα. Η τότε Αντιπεριφερειάρχης Κ. Μοθωναίου δηλώνει: «η κατάσταση είναι επικίνδυνη στον Λίβα» (Greenagenda, με φωτογραφίες).
• Ιανουάριος 2021: Εγκρίνεται η σύμβαση για το εργοστάσιο και τον νέο ΧΥΤΥ: 12.377.461,72 € χωρίς ΦΠΑ, με προθεσμία 24 μηνών, 18 για κατασκευή και 6 για δοκιμαστική λειτουργία. Η Αντιπεριφερειάρχης Κ. Μοθωναίου δηλώνει: «καταφέραμε να γυρίσουμε σελίδα στην διαχείριση των απορριμμάτων» (Ημέρα, 22/1/2021).
• Φεβρουάριος 2024: Ο Αντιπεριφερειάρχης Κ. Καποδίστριας: «Είναι ένα έργο που ξεκίνησε το 2017, έχουμε φτάσει στο 2024 και ουσιαστικά δεν έχει προχωρήσει. Το μόνο που έχει προχωρήσει είναι ο δρόμος […] και η μεταφορά των σκουπιδιών» (Ημέρα, 22/2/2024, με φωτογραφίες).
• Μάρτιος 2024: Μετά από επίσκεψη στον χώρο, ο επικεφαλής της «Δύναμης Ελπίδας» Γ. Τσουρουνάκης μιλά για «140 χιλιάδες δεματοποιημένα απορρίμματα τα οποία δυστυχώς θα θαφτούν». Προσθέτει ότι, κατά τον ΦΟΔΣΑ, τα ανακυκλώσιμα σε αυτά είναι σε ποσοστό 60% (Stigma, 27/3/2024).
• Μάρτιος 2025: Ο Περιφερειάρχης Γ. Τρεπεκλής: «ήδη ξεκίνησε η κατασκευή του εργοστασίου και προχωρά με γοργούς ρυθμούς» (Ημέρα, 20/3/2025).
• Μάιος 2026: Ο Αντιδήμαρχος Ν. Γιακουμέλος: «Στο Λίβα θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί το έργο του εργοστασίου από το 2019» (Ερμής, 14/5/2026).
• Ιούνιος 2026: Η πρόεδρος των «Καθαρών Νερών» Ι. Αρβανιτάκη: «Δεν γίνεται καμία διαλογή, δεν γίνεται ανακύκλωση, όλα ανεξαιρέτως θάβονται εκεί […] ο Λίβας έχει ήδη καταλήξει ο δεύτερος ΧΥΤΑ του νησιού» (Ερμής, 9/6/2026).
• Ιούλιος 2026: Ο σχεδιασμός αλλάζει ξανά. Τροποποιούνται οι περιβαλλοντικοί όροι για μονάδα «τριών ρευμάτων» και ζητείται συμπληρωματική χρηματοδότηση περίπου 10 εκ. € (Ημέρα, 9/7/2026).
• Σεπτέμβριος 2026: Ο Περιφερειάρχης δηλώνει: «Είμαστε στο στάδιο της αναμονής για την χρηματοδότηση […] και είμαστε έτοιμοι ώστε να προχωρήσουμε και στην πρόσκληση για τον ΧΥΤΑ. Πρέπει να γίνει στο Λίβα ένα άλλο κύτταρο, γιατί […] υπάρχουν ακόμα θέματα τα οποία είναι σε οικόπεδα τα οποία νοικιάζονται από ιδιώτες. Αυτά πρέπει να μεταφερθούν» (Ημέρα, 10/9/2026).
• 9 Νοεμβρίου 2026, στη σύσκεψη: Ο Αντιδήμαρχος Παιδείας Ν. Ακτύπης: «Ψηφίσαμε το Λίβα όχι για ΧΥΤΑ. Ψηφίσαμε το Λίβα για ΧΥΤΥ […] με εργοστάσιο, με διαλογή, με ανακυκλώσιμα υλικά, όχι όλα στο κύτταρο» ([1:51:59]). Ο Στ. Σκιαδόπουλος: «Ο Λίβας είναι μια σύγχρονη χωματερή. Δεν μου το είπε κανείς, το είδα» ([1:41:21]). Ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας έθεσε ως «κεντρικό στόχο» το κύτταρο που άνοιξε στο τέλος της σεζόν του 2025 «να χρησιμοποιείται για τον σκοπό που δημιουργήθηκε» ([0:51:05]).

Οι εικόνες είναι δημόσιες. Φωτογραφίες από τα δέματα και τα σκουπίδια του Λίβα έχουν δημοσιεύσει η Greenagenda (2020), η Ημέρα (2024) και το Stigma (2024). Ο Στ. Σκιαδόπουλος είπε στη σύσκεψη ότι ανεβαίνει στο βουνό και δημοσιεύει φωτογραφίες από τον χώρο ([1:33:13]). Ο σχεδιασμός, η χρηματοδότηση και οι εξαγγελίες ήρθαν από τον Δήμο, την Περιφέρεια, τον ΦΟΔΣΑ και την κυβέρνηση, μέσω ΕΣΠΑ. Το εργοστάσιο που έπρεπε να είναι έτοιμο σε 24 μήνες από το 2021 δεν λειτουργεί ακόμη. Η «πρόσκληση για τον ΧΥΤΑ» και το «άλλο ένα κύτταρο» είναι πλέον η επίσημη ατζέντα.

Ο Σκοπός μάς το θυμίζει κάθε μέρα

Δεν έχουμε καμία καλή εμπειρία από τις υποσχέσεις των αιρετών για τα σκουπίδια. Ο ΧΥΤΑ του Σκοπού, μέσα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, είναι ακόμα εκεί. Το Δικαστήριο της ΕΕ καταδίκασε την Ελλάδα για τον χώρο πρώτη φορά στις 17/7/2014 (C-600/12) και δεύτερη φορά στις 9/10/2025 (C-368/24). Η δεύτερη καταδίκη έφερε 5,5 εκ. € εφάπαξ και 12.500 € για κάθε ημέρα μέχρι την αποκατάσταση. Δώδεκα χρόνια μετά την πρώτη απόφαση, ο χώρος δεν έχει αποκατασταθεί. Υπάρχουν μόνο εξαγγελίες, με τελευταία την ολοκλήρωση «στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027» (Ημέρα, 10/9/2026). Στην αυτοψία μας τον Οκτώβριο 2026 διαπιστώσαμε «πλήρη έλλειψη κινητικότητας» (άρθρο 319). Το πρόστιμο που τρέχει, ημέρα με την ημέρα: σελίδα παρακολούθησης του Σκοπού.

Με αυτό το ιστορικό, ο πολίτης έχει κάθε λόγο να ζητά αριθμούς και όχι διαβεβαιώσεις για τον Λίβα.

Το εμφιαλωμένο νερό: ένα βουνό πλαστικό που γεννά η έλλειψη πόσιμου νερού

Πρώτο στη λίστα του μπλε κάδου ο Αντιδήμαρχος έβαλε «τα πλαστικά μπουκάλια νερού», με την προϋπόθεση ότι είναι «καθαρά» ([0:35:31]). Η κ. Αρβανιτάκη εξήγησε: «ακόμα και το μπουκάλι του νερού, που θεωρείται το πιο καθαρό υλικό, στα εργοστάσια που γίνεται η ανακύκλωση, εάν δεν είναι σε άριστη κατάσταση, δεν μπορεί να ανακυκλωθεί» ([1:21:16]). Μπουκάλια με υπόλοιπο νερού, με καπάκι, ανακατεμένα με σύμμεικτα: όλα αυτά καταλήγουν στην ταφή.

Στη Ζάκυνθο αυτό το ρεύμα είναι τεράστιο για έναν συγκεκριμένο λόγο: κανείς δεν πίνει νερό από τη βρύση. Οι αναλύσεις της ίδιας της ΔΕΥΑΖ δείχνουν επαναλαμβανόμενες υπερβάσεις αγωγιμότητας και χλωριούχων. Η ΡΑΑΕΥ έχει επιβάλει σύσταση στη ΔΕΥΑΖ για το πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητας του νερού (άρθρο 320, φάκελος «Νερό & ΔΕΥΑΖ»). Τα νοικοκυριά, τα ξενοδοχεία και τα σχολεία αγοράζουν εμφιαλωμένο νερό. Αυτό το πλαστικό, με ταφή 71,44% στον Λίβα κατά τη ΡΑΑΕΥ και μπλε κάδο που ως πρόσφατα ανακατευόταν, καταλήγει σε μεγάλο βαθμό στην ταφή.

Η νομοθεσία βάζει πρώτη στην ιεράρχηση την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων, πριν από την ανακύκλωση (ν. 4819/2021, άρθρο 4· Οδηγία 2008/98/ΕΚ, άρθρο 4). Το καλύτερο μπουκάλι είναι αυτό που δεν χρειάζεται να αγοραστεί. Το νερό και τα σκουπίδια είναι λοιπόν το ίδιο πρόβλημα και χρειάζονται συνολική αντιμετώπιση από τον Δήμο. Πόσιμο νερό στη βρύση σημαίνει λιγότερο πλαστικό, λιγότερη ταφή και λιγότερο κόστος για κάθε δημότη. Ένα Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων που δεν το λαμβάνει υπόψη αφήνει έξω ένα από τα μεγαλύτερα ρεύματα σκουπιδιών του νησιού.

Γιατί έγινε τώρα: τι ζητά ο νόμος πριν από την ψήφιση

Ο νόμος ζητά συμμετοχή των πολιτών πριν ψηφιστούν δύο κείμενα, και τα δύο αναφέρθηκαν στη σύσκεψη: το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΤΣΔΑ) και οι κανόνες καθαριότητας με τα πρόστιμα.

• Το ΤΣΔΑ είναι υποχρεωτικό για κάθε δήμο (ν. 5314/2026, νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, άρθρο 319 παρ. 2β). Εγκρίνεται κατά το άρθρο 56 του ν. 4819/2021, αφού γνωμοδοτήσει ο ΦοΔΣΑ μέσα σε έναν μήνα, και υποβάλλεται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων.
• Οι πολίτες συμμετέχουν στην εκπόνησή του. Ο ν. 4819/2021, άρθρο 58 «Συμμετοχή του κοινού», που μεταφέρει το άρθρο 31 της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ, ορίζει: «Οι ενδιαφερόμενοι, οι αρχές και οι πολίτες συμμετέχουν στην εκπόνηση των σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων […] και έχουν πρόσβαση σε αυτά μετά από την εκπόνησή τους». Ορίζει επίσης ότι τα σχέδια «αναρτώνται σε διαδικτυακό τόπο στον οποίο έχουν πρόσβαση οι πολίτες».
• Κανόνες με πρόστιμα θέλουν διαβούλευση 15 ημερών. Ο Κανονισμός Καθαριότητας είναι υποχρεωτικός (ν. 5314/2026, άρθρο 319 παρ. 1γ). Για τις κανονιστικές αποφάσεις καθαριότητας (άρθρο 318 παρ. 1 περ. αγ), το δημοτικό συμβούλιο λαμβάνει υπόψη τις προτάσεις των φορέων με τους οποίους «έρχεται σε διαβούλευση». Το σχέδιο της απόφασης «αναρτάται σε δημόσια διαβούλευση για τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ημέρες στον ιστότοπο του δήμου». Η υπηρεσία συντάσσει έκθεση για τα σχόλια πριν από την ψήφιση (άρθρο 318 παρ. 2). Με τέτοιες αποφάσεις ορίζονται και τα πρόστιμα (άρθρο 318 παρ. 3).

Στη σύσκεψη ο Αντιδήμαρχος είπε ότι η μελέτη για το σχέδιο διαχείρισης έχει «ολοκληρωθεί» και «έρχεται προς ψήφιση στο επόμενο ή μεθεπόμενο Δημοτικό Συμβούλιο». Πρόσθεσε ότι είναι «εργαλείο που θα μας χρειαστεί στο πλαίσιο των προγραμμάτων που έρχονται», δηλαδή για χρηματοδοτήσεις από την Περιφέρεια ([0:29:31]). Μοίρασε επίσης φυλλάδιο που περιέχει «όλα τα πρόστιμα» ([0:40:17]).

Στον ιστότοπο του Δήμου υπάρχουν αναρτήσεις διαβούλευσης για άλλα σχέδια: το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (πρόσκληση φορέων και τρεις θεματικές διαβουλεύσεις, 2024–2025) και την τουριστική στρατηγική (2025). Για το ΤΣΔΑ δεν υπάρχει καμία: ούτε σχέδιο, ούτε πρόσκληση, ούτε προθεσμία σχολίων. Ο Κανονισμός Καθαριότητας και Ανακύκλωσης αναρτήθηκε στις 7/7/2026 με ημερομηνία «Αύγουστος 2024», χωρίς πρόσκληση για σχόλια ή προθεσμία διαβούλευσης.

Αυτό εξηγεί και τη μορφή της σύσκεψης. Το σχέδιο παρουσιάστηκε ως τελειωμένο λίγες εβδομάδες πριν από την ψήφιση. Το κείμενό του δεν παρουσιάστηκε και δεν έχει αναρτηθεί. Ο νόμος ζητά οι πολίτες να συμμετέχουν στην εκπόνηση του σχεδίου. Εδώ η «συμμετοχή» ήρθε στο τέλος, σε μια βραδιά, χωρίς έγγραφο για να σχολιάσει κανείς. Πολλά από τα ερωτήματα που έμειναν αναπάντητα (Πράσινα Σημεία, ογκώδη, χωροθέτηση, Λίβας) είναι ακριβώς αυτά που θα έπρεπε να έχει απαντήσει ένα ΤΣΔΑ σε δημόσια διαβούλευση.

Τι ανακοίνωσε η Δημοτική Αρχή

Η κύρια παρουσίαση έγινε από τον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας Νίκο Γιακουμέλο ([0:19:08]–[0:54:49]). Ο Δήμαρχος Γ. Στασινόπουλος άνοιξε ([0:11:18]) και έκλεισε τη συνάντηση ([2:44:31]). Τα βασικά σημεία, με τα λόγια τους:

• Απολογισμός: 1.400 νέοι πράσινοι και μπλε κάδοι και πάνω από 700 επισκευασμένοι ([0:27:04]), GPS σε όλα τα οχήματα και πλυντήριο στόλου ([0:24:38]), 24ωρη φύλαξη στην είσοδο του ΣΜΑ και του εργοταξίου, «αποκατάσταση του παλαιού ΣΜΑ και εγκατάσταση νέου ΣΜΑ» ([0:25:59]), νέα χωροθέτηση κάδων στην πόλη ([0:28:05]).
• Η σύμβαση με τον ιδιώτη: «Συμβασιοποιήσαμε με ιδιωτική εταιρεία με ύψος 3.629.000 ευρώ, μέσα είναι και το ΦΠΑ […] για την αποκομιδή του πράσινου κάδου, την πλύση των κάδων, την αποστολή των απορριμμάτων στο Λίβα […] και την καθαριότητα των θέσεων. […] Λέγονται νούμερα, τα ακούει ο κόσμος, μιλάμε για 10 εκατομμύρια πάντα. Δεν είναι αυτή η πραγματικότητα» ([0:30:15]).
• Ανακύκλωση: «Η πραγματική ανακύκλωση ξεκίνησε 14 Οκτώβρη. Πολλοί αναρωτήθηκαν και είπαν: μα τι γινόταν πριν; Γινόταν αυτό που σας είπα. Αδειάζαμε […] την ανακύκλωση κάτω, δίναμε τροφή στα τρωκτικά» ([0:41:59]). «Από το 100% του μπλε κάδου, το 90% είναι σύμμεικτα. Και από το 10% που βγάζουμε, το 90% είναι χαρτί. Άρα ξεκινάμε από μηδενική βάση» ([0:43:00]). Στο κλείσιμο ο Δήμαρχος: «Γιατί τώρα όλα φορτώνονται μέσα στο σκουπιδιάρικο, μπλε, πράσινος κάδος, γιατί δεν είχαμε ούτε οδηγούς, και εμείς το κάναμε και η προηγούμενη δημοτική αρχή. Δεν ανακαλύψαμε την Αμερική, να λέμε αλήθειες […] όλα μέσα και τα πηγαίναμε πάνω» ([2:46:58]).
• Καπάκια: «Από αύριο θα ξεκινήσουν να κλείσουν τα καπάκια των κάδων. […] Θα πατήσουν με το πόδι τους τον μηχανισμό» ([0:45:27]).
• Πρόγραμμα αποκομιδής: «Ήρθε η ώρα της ανακοίνωσης του προγράμματος της αποκομιδής πράσινου και μπλε κάδου, για να γνωρίζει επιτέλους ο πολίτης πότε προσφέρεται η ανταποδοτική εργασία» ([0:44:03]).
• Ογκώδη: «Τα ογκώδη πηγαίνουν στη διαχείριση του ιδιώτη, για το οποίο πληρώνεται» ([2:04:03]). Ο πολίτης «παίρνει τηλέφωνο στο τμήμα ογκωδών που έπαιρνε και παλιά» και ο Δήμος δίνει τη διεύθυνση στον ανάδοχο ([2:04:35]). Για το πρόγραμμα παρέπεμψε στον νέο αρμόδιο Αντιδήμαρχο κ. Χαρτά, που «τοποθετήθηκε πριν από μία εβδομάδα» και θα ανακοινώσει «τα πάντα, τον προγραμματισμό» ([2:02:35]).
• Πρόστιμα: 40.000 φυλλάδια με οδηγίες και πρόστιμα ([0:39:13]). Σε επιχείρηση που ρίχνει ανακυκλώσιμα στον πράσινο κάδο, «θα έχει 50 ευρώ κάθε κουτί» ([2:36:01]).
• Σχέδια: Υπόγειοι κάδοι, press containers, κομποστοποιητές ([0:49:00]) και καφέ κάδος για τα οργανικά ([1:20:15]). Το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης έρχεται στο Δημοτικό Συμβούλιο ([0:29:31]). Στόχος: μείωση των απορριμμάτων κατά 50% ως το τέλος της θητείας ([2:43:49]). 81 θέσεις μόνιμου προσωπικού στην καθαριότητα ([2:46:16]).

Τι ρώτησαν οι φορείς — και τι έμεινε χωρίς απάντηση

• Πράσινα Σημεία. Η πρόεδρος των «Καθαρών Νερών» Ι. Αρβανιτάκη ζήτησε «να οριστούν πράσινα σημεία, που και σε αυτό το θέμα έχουμε μείνει πίσω» ([1:17:00]). Ο Στ. Σκιαδόπουλος (πρώην πρόεδρος του «Βραχιώνα») είπε ότι οι εγκεκριμένες μελέτες του Λίβα προβλέπουν «πέντε πράσινα σημεία στο νησί», με φύλαξη και υπάλληλο ([1:34:00]). Η Δημοτική Αρχή δεν απάντησε πότε ή πού θα γίνουν. Την επομένη, η Ημέρα έθεσε το ίδιο ερώτημα: «Πότε θα δημιουργηθούν τα Πράσινα Σημεία;» (Ημέρα, 11/11/2026).
• Μελέτη χωροθέτησης κάδων. Ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ κ. Μοθωναίος ζήτησε να παρουσιαστεί η μελέτη χωροθέτησης και ο αριθμός κάδων ανά δημοτική ενότητα ([1:10:00]). Η απάντηση ήταν «έχουμε παρουσιάσει το έργο σε 40 νέες θέσεις κάδων» ([1:58:36]). Μελέτη δεν παρουσιάστηκε.
• Πού πάει ο πολίτης τα ογκώδη. Μέλος των «Καθαρών Νερών» περιέγραψε ότι κάτοικος της περιοχής Παντοκράτορα–Λαγανά ρώτησε τους υπαλλήλους της καθαριότητας πού να πάει τα ογκώδη και παραπέμφθηκε στον ανάδοχο. Από εκεί η απάντηση ήταν: «ναι, θα έρθουμε, αλλά πρώτα πρέπει να ενημερώσετε τον Δήμο» ([2:00:49]). Ο Αντιδήμαρχος Παιδείας Ν. Ακτύπης είπε ότι «δεν υπάρχει λαγκάδι που να μην έχει ογκώδη» και ότι πρέπει να βρεθεί χώρος γι’ αυτά ([1:53:36]). Ο πρόεδρος του Αλυκανά ζήτησε επίσης χώρο για τα ογκώδη ([2:38:24]).
• Καθαριότητα γύρω από τους κάδους. Ο πρόεδρος του Αλυκανά είπε ότι ο ιδιώτης «μαζεύει τα σκουπίδια, αλλά δεν καθαρίζει ποτέ κάτω» και ότι ο ίδιος βγαίνει «με σκούπα και φαράσι» μετά το πέρασμά του ([2:38:34]). Η κ. Αρβανιτάκη ανέφερε τα «ζουμιά» που στάζουν από τους κάδους σε πλατείες και πεζόδρομους ([1:29:04]).
• Λίβας. Τα «Καθαρά Νερά» είπαν ότι ζητούν να επισκεφθούν τον χώρο και παραπέμπονται από τον ΦΟΔΣΑ στις τεχνικές υπηρεσίες και από εκεί στη ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ([1:26:00], [2:01:53]). Εκπρόσωπος της ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ δεν είχε κληθεί ([1:51:00]). Από την πλευρά της Δημοτικής Αρχής ειπώθηκε ότι η ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ζητά «2,5 με 3 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο» και ότι ο Δήμος θα επανεξετάσει «τις τιμές και τη διαχείριση» ([1:57:53]).
• Κίνητρα, όχι μόνο πρόστιμα. Η κ. Αρβανιτάκη ([1:22:57]) και η κ. Φουρνογεράκη ([2:27:41]) ζήτησαν να προηγηθούν η οργάνωση, η ενημέρωση και τα κίνητρα (π.χ. μείωση τελών), και τα πρόστιμα να έρθουν τελευταία. Η κ. Φουρνογεράκη ρώτησε επίσης πού πάει ο πολίτης τα λάδια, τα χρώματα και τις γόπες, αφού δεν επιτρέπονται στους κάδους ([2:29:39]).

Τι γράφει η σύμβαση για τα ίδια θέματα

Η σύμβαση με την ΞΕΝΟΣ ΑΤΕΒΕ (ΑΔΑΜ 26SYMV019492613) ισχύει από 14/7/2026. Οι υποχρεώσεις του αναδόχου περιγράφονται στην τεχνική περιγραφή της μελέτης 61/2025, μέσα στη διακήρυξη 25PROC017953723 (σελ. 48–55).

1. Τι είναι τα «3.629.000 €»

Ο προϋπολογισμός της σύμβασης (διακήρυξη, σελ. 55) έχει εννέα γραμμές με ετήσιο κόστος 3.887.976,43 € χωρίς ΦΠΑ. Ο ανάδοχος προσέφερε τίμημα 7.759.060,00 € για δύο χρόνια, έναντι προϋπολογισμού 7.775.952,86 €: έκπτωση 0,22%. Από εδώ προκύπτουν τα εξής:

Το ποσό που ανέφερε ο Αντιδήμαρχος ταιριάζει με την πρώτη γραμμή: ένα έτος χωρίς τα ογκώδη. Τα «10 εκατομμύρια» που κυκλοφορούν είναι το συνολικό ποσό της σύμβασης για δύο χρόνια. Και τα δύο νούμερα είναι σωστά, αλλά μετρούν διαφορετικά πράγματα. Ως τις 15/10/2026 ο Δήμος έχει εκδώσει δύο εντάλματα πληρωμής για τη σύμβαση: 224.854,41 € (99ΩΨΩΡ1-8ΔΠ, 29/9) και 312.650,50 € (6ΧΥΦΩΡ1-ΓΨΨ, 15/10). Αναλυτικά στον φάκελο της αποκομιδής.

2. Τα ογκώδη πληρώνονται, αλλά πρόγραμμα και θέσεις συγκέντρωσης δεν έχουν ανακοινωθεί

Κατά τη σύμβαση, ο ανάδοχος μαζεύει ογκώδη και κλαδιά πέντε ημέρες την εβδομάδα όλο τον χρόνο, με δύο ανατρεπόμενα φορτηγά, ένα JCB και μία αρπάγη. Τα μαζεύει «από διάφορες θέσεις συγκέντρωσης αυτών που θα υποδειχθούν από τον Δήμο». Μπορεί επίσης να κάνει έως 50 επιπλέον δρομολόγια τον χρόνο σε χώρους όπου πετιούνται ανεξέλεγκτα ογκώδη και μπάζα (σελ. 52). Τα ογκώδη έχουν τέσσερις γραμμές στον προϋπολογισμό: αποκομιδή και επεξεργασία, για υψηλή και χαμηλή περίοδο (σελ. 55). Με την έκπτωση του αναδόχου και τον ΦΠΑ, κοστίζουν περίπου 1,18 εκ. € τον χρόνο.

Στη σύσκεψη ειπώθηκε ότι ο πολίτης τηλεφωνεί στο «τμήμα ογκωδών» ([2:04:35]), χωρίς να δοθεί αριθμός, πρόγραμμα παραλαβής ή οι «θέσεις συγκέντρωσης». Αυτά θα τα ανακοινώσει ο νέος Αντιδήμαρχος ([2:02:35]). Ειπώθηκε επίσης ότι ο πολίτης που βγάζει το στρώμα του στον δρόμο, αντί να το δηλώσει στην υπηρεσία, «θα υποστεί τις συνέπειες που γράφει το φυλλάδιο» ([2:41:26]). Και ο κάτοικος του Λαγανά που ρώτησε τους υπαλλήλους πήρε δύο διαφορετικές παραπομπές ([2:00:49]).

Η διαδικασία μάλιστα είναι ήδη γραμμένη στον Κανονισμό Καθαριότητας του Δήμου (άρθρο 10). Τα ογκώδη «παραλαμβάνονται από τον Δήμο κατόπιν αίτησης, από τη Δ/νση Καθαριότητας». Ο πολίτης τα βγάζει στον δρόμο μόνο «το πρωί της ημέρας που του ανακοινώθηκε». Για ογκώδη πεταμένα σε οικόπεδα και ρέματα προβλέπεται πρόστιμο 150 έως 500 €. Λείπει αυτό που αφορά τον Δήμο: αριθμός τηλεφώνου, πρόγραμμα και θέσεις συγκέντρωσης, ανακοινωμένα δημόσια.

3. Το πρόγραμμα αποκομιδής έπρεπε να είναι δημόσιο από την αρχή

«Το πρόγραμμα εκτέλεσης των εργασιών της σύμβασης θα γνωστοποιείται στο κοινό σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεύθυνσης Καθαριότητας του Δήμου Ζακύνθου.»

— Διακήρυξη, σελ. 49

Στη σύσκεψη της 9/11 ο Αντιδήμαρχος είπε ότι «ήρθε η ώρα» να ανακοινωθεί το πρόγραμμα και ότι «τώρα ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να εφαρμόζει το πρόγραμμα που του λέει η Δημοτική Αρχή» ([0:44:03]). Το πρόγραμμα δηλαδή το ορίζει ο Δήμος, και ως τότε δεν είχε δημοσιευθεί. Ο ίδιος ο Αντιδήμαρχος είχε δηλώσει στις 30/10 ότι για τα προβλήματα της αποκομιδής ενημερώνεται από τους προέδρους των κοινοτήτων, «γιατί δεν είναι εύκολο κάθε μέρα να έχουμε απόλυτη πληροφόρηση» (Ημέρα, 30/10/2026). Η σύμβαση πάντως απαιτεί GPS σε κάθε όχημα του αναδόχου (σελ. 51–52) και καθημερινή ενημέρωση της Διεύθυνσης Καθαριότητας για τα προβλήματα (σελ. 49).

4. Τα καπάκια είναι υποχρέωση του αναδόχου από τις 14 Ιουλίου

«Οι κάδοι αποκομιδής απορριμμάτων (μετά από υπόδειξη από την αναθέτουσα αρχή) θα πρέπει να καλύπτονται με το καπάκι τους και να παραμένουν κλειστοί μεταξύ της προσωρινής αποθήκευσης των απορριμμάτων και της αποκομιδής αυτών με ευθύνη του αναδόχου. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος με δικό του προσωπικό και μέσα να καθαρίζει το χώρο κάτω και γύρω από τους κάδους απορριμμάτων σε ακτίνα 1 μέτρου.»

— Διακήρυξη 25PROC017953723, σελ. 50

Στη σελίδα 49 προβλέπεται επίσης ότι οι εργάτες του αναδόχου «θα μεριμνούν για την καλή λειτουργία» των κάδων («τροχοί, φρένο, καπάκι, ποδοστήριο»). Για τα κλειστά καπάκια, η σύμβαση ζητούσε από τον Δήμο μόνο μία «υπόδειξη». Η ανακοίνωση «από αύριο» ήρθε σχεδόν τέσσερις μήνες μετά την έναρξη της σύμβασης. Το ίδιο άρθρο υποχρεώνει τον ανάδοχο να καθαρίζει σε ακτίνα ενός μέτρου γύρω από κάθε κάδο. Αυτό ακριβώς είπε ο πρόεδρος του Αλυκανά ότι δεν γίνεται.

5. Δύο σταθμοί μεταφόρτωσης;

Η σύμβαση απαιτεί ο ανάδοχος να διαθέτει «σε λειτουργία αδειοδοτημένο Σταθμό Μεταφόρτωσης (ΣΜΑ)» για τη μεταφορά των απορριμμάτων και των ογκωδών στον Λίβα (σελ. 53). Ο Δήμος πληρώνει γι’ αυτό περίπου 1,16 εκ. € τον χρόνο χωρίς ΦΠΑ. Στη σύσκεψη, όμως, ο Αντιδήμαρχος παρουσίασε ως έργο της Δημοτικής Αρχής την «αποκατάσταση του παλαιού ΣΜΑ και εγκατάσταση και νέου ΣΜΑ», με 24ωρη φύλαξη στην είσοδο του ΣΜΑ ([0:25:59]). Επιπλέον, στις 30/9/2026 ο Δήμος πλήρωσε μίσθωση τράκτορα «για τη μεταφορά των απορριμμάτων στον Λίβα» (Ψ1Θ7ΩΡ1-ΝΞΤ). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποια απορρίμματα περνούν από ποιον σταθμό, ούτε αν η μεταφορά που κάνει ο Δήμος με δικά του μέσα αφαιρείται από τα τιμολόγια του αναδόχου.

6. Το εργαλείο για τους «βρόμικους» μπλε κάδους υπάρχει ήδη

Η σύμβαση προβλέπει ότι, αν ένας μπλε κάδος περιέχει απορρίμματα που δεν ανακυκλώνονται, ο ανάδοχος, μετά από ενημέρωση του Δήμου, τον αδειάζει με το απορριμματοφόρο του πράσινου κάδου. Έτσι δεν χαλάει όλο το φορτίο της ανακύκλωσης (σελ. 50). Με το 90% του περιεχομένου των μπλε κάδων να είναι σύμμεικτα, κατά τον ίδιο τον Αντιδήμαρχο, το εύλογο ερώτημα είναι πόσες φορές έχει ενεργοποιηθεί αυτή η πρόβλεψη από τις 14 Οκτωβρίου.

Πράσινο Σημείο: χωροθετήθηκε το 2018

Το αίτημα για Πράσινα Σημεία δεν είναι καινούργιο. Από τα δημόσια έγγραφα:

• 19/11/2018: Το Δημοτικό Συμβούλιο (απόφαση 392/2018, ΩΤΒΓΩΡ1-ΤΡΤ) εγκρίνει ομόφωνα τη χωροθέτηση «Πράσινου Σημείου» στο δημοτικό οικόπεδο κοντά στην κεντρική πύλη του γηπέδου Ζακύνθου. Το έργο είναι της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και χρηματοδοτείται από το Interreg Ελλάδα–Αλβανία 2014–2020 (έργο «WASTE RREACT»).
• 16 και 29/7/2021: Η Οικονομική Επιτροπή αποφασίζει τη συμμετοχή του Δήμου στην πρόσκληση του ΕΣΠΑ «Δημιουργία Πράσινων Σημείων και δικτύωσή τους» (63ΔΧΩΡ1-Ψ4Ξ). Εγκρίνει μελέτες 2.206.952 € για την πράξη «Δημιουργία δικτύου Πράσινων Σημείων και δικτύωση τους στον Δήμο Ζακύνθου» (απόφαση 249/2021, 9446ΩΡ1-ΑΙ8). Από το ποσό, 2.108.000 € αφορούν «Κινητό εξοπλισμό για διαλογή στην πηγή».
• 21/3/2022: Ο Αντιπεριφερειάρχης Κ. Καποδίστριας δηλώνει ότι έχουν βγει η περιβαλλοντική μελέτη και η έγκριση της αρχαιολογικής υπηρεσίας και ότι η Οικονομική Επιτροπή ενέκρινε τη δημοπράτηση. Το Πράσινο Σημείο θα γίνει «κοντά στις εγκαταστάσεις του Συνδέσμου Καθαριότητας στο αεροδρόμιο», σε οικόπεδο 500–600 τ.μ., μετά από οκτώ μήνες καθυστέρηση για την επιλογή του χώρου (Ημέρα, 21/3/2022).
• 6/5/2022: Ο πρόεδρος του Καλαμακίου: «Στη Ζάκυνθο ο Δήμος δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει κάπου ένα πράσινο σημείο για να συγκεντρώνονται εκεί όλα τα ογκώδη» (Stigma 97.6).
• 13/1/2023: Δεύτερη τροποποίηση της προγραμματικής σύμβασης Περιφέρειας–Δήμου για το έργο του Interreg (6ΠΥ3ΩΡ1-Ο2Α), με παράταση και προϋπολογισμό 94.750 €. Ο Δήμος αναλαμβάνει να παραδώσει τον χώρο «ελεύθερο κάθε κωλύματος» και να διασφαλίσει τη λειτουργία του Πράσινου Σημείου μετά την ολοκλήρωση. Ακολουθεί τρίτη τροποποίηση στις 6/9/2023 (63ΒΓΩΡ1-9ΣΨ), με προϋπολογισμό 159.294,37 €.
• 9/11/2026: Στη σύσκεψη φορείς ζητούν ξανά Πράσινα Σημεία ([1:17:00], [1:34:00]). Η Δημοτική Αρχή δεν αναφέρει κανένα Πράσινο Σημείο σε λειτουργία ούτε χρονοδιάγραμμα.

Ένα Πράσινο Σημείο με φύλαξη θα έλυνε ακριβώς το ερώτημα «πού να τα πάω» για στρώματα, έπιπλα, λάδια, χρώματα, μπαταρίες και ηλεκτρικές συσκευές. Ήταν το ερώτημα που επανήλθε σε όλη τη συνάντηση. Θα ήταν επίσης το φυσικό σημείο για τις «θέσεις συγκέντρωσης» ογκωδών που προβλέπει η σύμβαση.

Υπόγειοι κάδοι: η μελέτη υπάρχει ήδη

Στο «επικαιροποιημένο σχέδιο» ο Αντιδήμαρχος ανέφερε «υπόγειους κάδους σε πόλη και χωριά» ([0:49:00]). Είναι θέμα με το οποίο έχουμε ασχοληθεί επανειλημμένα και αναλυτικά: στο άρθρο για τους υπόγειους κάδους του Open Mall, στη συνέντευξη στο IonianRadio και στην πρόταση 11 της μελέτης μας για την αποκομιδή. Τα βασικά:

• Νοέμβριος 2018: Η μελέτη του υποέργου 6 του Open Mall προβλέπει 8 υπόγειους κάδους των ~3.000 λίτρων στο κέντρο, με αισθητήρες πλήρωσης. Περιλαμβάνει κατασκευαστικά σχέδια και κόστος 119.040 € με ΦΠΑ (διακήρυξη ΨΔΙΒΩΡ1-Ζ92, σελ. 125–140). Εντάσσεται στο ΕΣΠΑ το 2019.
• 2022–2023: Οι διαγωνισμοί δεν φέρνουν προσφορά για τους κάδους.
• 10/10/2024: Η Δημοτική Επιτροπή (απόφαση 383/2024) αποφασίζει ότι οι υπόγειοι κάδοι δεν θα γίνουν και μεταφέρει τα χρήματα σε άλλο υποέργο. Στη θέση τους μπήκαν τα «πι».
• Αύγουστος 2026: Η μελέτη μας κοστολογεί την υπογειοποίηση σε ~16.600 € ανά θέση, με βάση πραγματικές συμβάσεις της Θεσσαλονίκης και της Σκιάθου. Για 40 θέσεις στο κέντρο το κόστος είναι ~665.000 € και για 80 θέσεις με τα κύρια θέρετρα ~1,33 εκ. €.
• Η σύμβαση με τον ιδιώτη είναι ήδη έτοιμη: αν ο Δήμος εγκαταστήσει υπόγειους κάδους, ο ανάδοχος υποχρεούται να τους αδειάζει και να διαθέτει απορριμματοφόρο με γερανό (διακήρυξη, σελ. 48–49). Και ο Κανονισμός Καθαριότητας προβλέπει ήδη υπόγειους κάδους και πρόστιμα για την κακή χρήση τους.

Το ίδιο ισχύει για τα Πράσινα Σημεία: ο Δήμος ενέκρινε το 2021 μελέτες για δίκτυο Πράσινων Σημείων, προϋπολογισμού 2,2 εκ. €, (9446ΩΡ1-ΑΙ8). Ελπίζουμε να μη χρειαστεί να ξαναπληρώσουμε μελέτες που έχουν ήδη γίνει. Το νέο ΤΣΔΑ πρέπει να ξεκινά από αυτές, όχι να τις ξαναπαραγγέλνει.

Τι κάνει ο Δήμος και τι όχι

Βελτιώσεις υπάρχουν, και τις αναγνώρισαν στη σύσκεψη ακόμη και επικριτικοί φορείς: κάδοι, επισκευές, πλύση, και «κατά γενική ομολογία» βελτίωση στην αποκομιδή ([1:48:40]). Η συζήτηση όμως έδειξε ότι η Δημοτική Αρχή ζητά από τους πολίτες πειθαρχία πριν φτιάξει το σύστημα που θα τους επιτρέψει να πειθαρχήσουν. Λείπουν:

• δημοσιευμένο πρόγραμμα αποκομιδής ανά περιοχή, που η σύμβαση απαιτεί από τον Ιούλιο,
• δημοσιευμένο πρόγραμμα και θέσεις συγκέντρωσης για τα ογκώδη, για τα οποία ο ανάδοχος πληρώνεται ήδη,
• δημόσια διαβούλευση για το ΤΣΔΑ πριν από την ψήφιση, όπως ορίζει το άρθρο 58 του ν. 4819/2021,
• Πράσινο Σημείο, οκτώ χρόνια μετά τη χωροθέτηση,
• δημόσια στοιχεία για το τι παραλαμβάνει, τι ξεχωρίζει και τι στέλνει εκτός νησιού ο Λίβας,
• έλεγχος του αναδόχου για όσα η σύμβαση ήδη ορίζει: κλειστά καπάκια, καθαριότητα γύρω από τους κάδους, επαναφορά των κάδων.

Τι ζητάμε ως Πολίτες Ζακύνθου

Οι πολίτες της Ζακύνθου ζητούν από τις υπηρεσίες να κάνουν τη δουλειά τους σωστά και όπως ορίζει ο νόμος. Να ελέγχουν τον ανάδοχο που πληρώνουμε, να μην ανακατεύουν ό,τι μαζεύουμε χωριστά και να δημοσιεύουν τα στοιχεία.

Από τους αυτοδιοικητικούς ζητούμε να είναι πάνω απ’ όλα υπεύθυνοι πολίτες και να δίνουν το παράδειγμα στους πολίτες που τους στήριξαν. Πρόκειται για το μέλλον μας και για τα παιδιά μας. Κάθε απόφαση πρέπει να έχει γνώμονα τον δημότη-πολίτη, και όχι απλώς να δείχνει ότι γίνεται έργο στα χαρτιά. Το έχουμε ζήσει με το «πόσιμο» νερό. Δεν θέλουμε να το ξαναζήσουμε με την «ανακύκλωση».

Τα ερωτήματά μας προς τον Δήμο

1. Πότε δόθηκε στον ανάδοχο η «υπόδειξη» για κλειστά καπάκια (σελ. 50 της διακήρυξης) και πώς ελέγχεται ο καθαρισμός σε ακτίνα ενός μέτρου γύρω από τους κάδους; Έχουν επιβληθεί ποινικές ρήτρες;
2. Πότε θα δημοσιευθεί το πρόγραμμα αποκομιδής πράσινου κάδου, μπλε κάδου και ογκωδών ανά κοινότητα, όπως ορίζει η σύμβαση;
3. Ποιες είναι οι «θέσεις συγκέντρωσης» ογκωδών που έχει υποδείξει ο Δήμος στον ανάδοχο, ποιο είναι το τηλέφωνο του τμήματος ογκωδών και ποιο το πρόγραμμα παραλαβής;
4. Τι απέγινε το Πράσινο Σημείο του Interreg (ΔΣ 392/2018) και η πρόταση 2,2 εκ. € του 2021 για δίκτυο Πράσινων Σημείων; Εγκρίθηκαν, παραδόθηκαν, χάθηκαν;
5. Ποιον ΣΜΑ χρησιμοποιεί σήμερα ο ανάδοχος και ποιον ο Δήμος; Αφαιρείται από τα τιμολόγια του αναδόχου η μεταφορά που κάνει ο Δήμος με δικά του μέσα;
6. Πόσες φορές από τις 14/10 ενεργοποιήθηκε η πρόβλεψη για αποκομιδή «βρόμικων» μπλε κάδων με απορριμματοφόρο σύμμεικτων;
7. Θα αναρτηθεί το σχέδιο του ΤΣΔΑ σε δημόσια διαβούλευση πριν φτάσει στο Δημοτικό Συμβούλιο; Θα δημοσιευθεί η γνώμη του ΦοΔΣΑ;
8. Με ποια απόφαση ψηφίστηκε ο Κανονισμός Καθαριότητας και Ανακύκλωσης («Αύγουστος 2024»); Τα πρόστιμα του φυλλαδίου βασίζονται σε αυτόν; Αν αλλάξουν, θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση 15 ημερών, όπως ορίζει πλέον το άρθρο 318 του ν. 5314/2026;
9. Θα αξιοποιηθούν η μελέτη του 2018 για τους υπόγειους κάδους και οι μελέτες του 2021 για τα Πράσινα Σημεία, αντί να παραγγελθούν νέες;
10. Τι απέγιναν οι 1.070 τόνοι (2024) και οι 197 τόνοι (2025) ανακυκλώσιμων που μεταφέρθηκαν από το αεροδρόμιο στον Λίβα, όταν δεν υπήρχε σύμβαση με κανένα ΚΔΑΥ;
11. Πόσοι τόνοι ανακτώνται στο κινητό ΚΔΑΥ του Λίβα, σε ποιες μονάδες στέλνονται και πόσο είναι το υπόλειμμα που θάβεται, όπως πρέπει να καταγράφεται ανά δήμο από το 2022 (άρθρο 31 παρ. 3 ν. 4819/2021);
12. Θα δημοσιεύει ο Δήμος μηνιαία στοιχεία: τόνους ανά ρεύμα, ανακυκλώσιμα που φεύγουν εκτός νησιού, τιμολόγια του αναδόχου ανά εργασία;

Η απομαγνητοφώνηση έγινε αυτόματα (Whisper) από το βίντεο της συνάντησης και τα αποσπάσματα ελέγχθηκαν πάνω στο βίντεο. Σε λίγα σημεία ο ήχος δεν ακούγεται καθαρά. Τα ονόματα των ομιλητών προέρχονται από το βίντεο και από το ρεπορτάζ της Ημέρας (10/11/2026).

Πηγές: Διακήρυξη 25PROC017953723 (μελέτη 61/2025, σελ. 48–55) · Σύμβαση 26SYMV019492613 · Διαύγεια: ΩΤΒΓΩΡ1-ΤΡΤ, 63ΔΧΩΡ1-Ψ4Ξ, 9446ΩΡ1-ΑΙ8, 6ΠΥ3ΩΡ1-Ο2Α, 63ΒΓΩΡ1-9ΣΨ, 99ΩΨΩΡ1-8ΔΠ, 6ΧΥΦΩΡ1-ΓΨΨ, Ψ1Θ7ΩΡ1-ΝΞΤ · ΡΑΑΕΥ, Επικαιροποιημένη Έκθεση Αξιολόγησης Διαχειριστικής Επάρκειας 2024 ΦοΔΣΑ Ιονίων Νήσων, No 03/2025 · Νομοθεσία: Οδηγία 2008/98/ΕΚ όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2018/851 · ν. 4819/2021 (ΦΕΚ Α΄ 129), άρθρα 23, 25, 29, 31, 38, 50, 56 και 58 · ν. 5314/2026 (ΦΕΚ Α΄ 103), άρθρα 318–319 · Κανονισμός Καθαριότητας και Ανακύκλωσης Δήμου Ζακύνθου · · Διαύγεια (ανακυκλώσιμα): 9ΣΙΞΩΡ1-0ΝΨ, ΨΣΝΟΩΡ1-ΝΥ3, 6ΥΑΦΩΡ1-ΕΛ9 · Ερμής: 31/10/2024, 15/1/2026 · Ημέρα: 10/11/2026, 11/11/2026, 30/10/2026, 21/3/2022 · Stigma 97.6, 6/5/2022.

Συνέχεια: Λίβας: +43% σκουπίδια, +1,7% επισκέπτες, εργοστάσιο «μόνο στα θεμέλια» (Δημοτικό Συμβούλιο, 11/11)

Σχετικά: Φάκελος «Αποκομιδή απορριμμάτων σε ιδιώτη» · Αποκομιδή με ίδια μέσα μετά το 2028: η μελέτη μας · Η μελέτη με όλα τα δεδομένα