Αποκομιδή με Ίδια Μέσα μετά τη Λήξη της Σύμβασης (2028)
Η ιδέα σε μία πρόταση: η σημερινή σύμβαση αποκομιδής με ιδιώτη (€9.642.181,54 για δύο έτη, υπογραφή 13/7/2026) έχει ημερομηνία λήξης — περίπου Ιούλιος 2028. Αντί ο Δήμος να φτάσει σε εκείνη τη στιγμή χωρίς σχέδιο και να αναγκαστεί είτε σε νέα ανάθεση σε ιδιώτη είτε σε πρόχειρη μετάβαση, η πρόταση είναι να ξεκινήσει τώρα η προετοιμασία ώστε η υπηρεσία να μπορεί ρεαλιστικά να επιστρέψει σε ίδια μέσα του Δήμου όταν λήξει η σύμβαση — στελέχωση, στόλος οχημάτων, οργάνωση δρομολογίων.
Γιατί είναι ήδη ανοιχτό ζήτημα — όχι υποθετικό
Αυτό δεν είναι δική μας εικασία: ο ίδιος ο Δήμαρχος Γιώργος Στασινόπουλος, στις δηλώσεις του κατά την υπογραφή της σύμβασης, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιστρέψουν οι υπηρεσίες «ξανά στα χέρια του δήμου» μετά την ολοκλήρωση της διετίας — δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι έχουν ήδη εγκριθεί 100 μόνιμες θέσεις στον Δήμο. Η ίδια η δημοτική αρχή, δηλαδή, γνωρίζει και αναγνωρίζει δημόσια ότι η σημερινή ανάθεση σε ιδιώτη είναι προσωρινή λύση λόγω υποστελέχωσης — όχι μόνιμη επιλογή πολιτικής.
Η ίδια η δημοτική αρχή τόνισε επίσης ότι δεν πρόκειται για πλήρη ιδιωτικοποίηση — ο ανάδοχος «λειτουργεί επικουρικά», ο Δήμος «παραμένει ο αρμόδιος φορέας που σχεδιάζει, εποπτεύει και ελέγχει». Αυτό ακριβώς ανοίγει τον δρόμο για σταδιακή επιστροφή: αν ο Δήμος διατηρεί ήδη τον σχεδιασμό και την εποπτεία, το μόνο που λείπει για πλήρη ίδια διαχείριση είναι επιχειρησιακή ικανότητα — προσωπικό και στόλος.
Γιατί θα άξιζε να εξεταστεί σοβαρά
Μια σύμβαση €4,8 εκ./έτος σε ιδιώτη πληρώνει όχι μόνο το πραγματικό λειτουργικό κόστος (καύσιμα, προσωπικό, συντήρηση οχημάτων) αλλά και το περιθώριο κέρδους της αναδόχου εταιρείας. Ίδια μέσα του Δήμου δεν έχουν αυτό το περιθώριο — το ερώτημα είναι αν το λειτουργικό κόστος με ίδια μέσα (μισθοδοσία μόνιμου προσωπικού, αγορά/απόσβεση στόλου, συντήρηση) θα ήταν χαμηλότερο από το σημερινό συνολικό τίμημα. Δεν υπάρχει προφανής απάντηση χωρίς αριθμούς — αλλά ο ίδιος ο Δήμαρχος φαίνεται να πιστεύει ότι ίδια μέσα είναι εφικτά, εφόσον οι θέσεις καλυφθούν.
Σύμφωνα με μελέτες που αναφέρει η ΚΕΔΕ, η διεθνής εμπειρία σε ιδιωτικοποιήσεις υπηρεσιών καθαριότητας δεν δείχνει σταθερά χαμηλότερο κόστος — σε έρευνα Σουηδικών δήμων μάλιστα βρέθηκε ότι η ιδιωτικοποίηση είχε μεγαλύτερο κόστος, λόγω του υψηλότερου κεφαλαιουχικού κόστους των ιδιωτικών εταιρειών. Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι ισχύει το ίδιο στη Ζάκυνθο — αλλά σημαίνει ότι η «ιδιωτικός ανάδοχος = φθηνότερα» δεν είναι δεδομένο που πρέπει να γίνει αποδεκτό χωρίς έλεγχο.
Η πρόσληψη και εκπαίδευση εξειδικευμένου προσωπικού (οδηγοί απορριμματοφόρων, χειριστές μηχανημάτων) και η προμήθεια/χρηματοδότηση στόλου οχημάτων δεν γίνονται σε λίγους μήνες. Αν ο στόχος είναι να μην χρειαστεί νέα ανάθεση σε ιδιώτη το 2028, η διαδικασία πρόσληψης στις ήδη εγκεκριμένες 100 θέσεις και ο σχεδιασμός προμήθειας στόλου πρέπει να ξεκινήσουν πολύ νωρίτερα — ιδανικά τώρα, στην αρχή της διετίας, όχι στο τέλος της.
Τι χρειάζεται προσοχή πριν προχωρήσει: χρειάζεται πραγματική κοστολόγηση και των δύο σεναρίων — τι θα κόστιζε στον Δήμο η πλήρης κάλυψη των 100 θέσεων (μισθοδοσία, ασφαλιστικές εισφορές, εξοπλισμός προσωπικού) και η απόκτηση/απόσβεση στόλου απορριμματοφόρων, έναντι του τι πληρώνει σήμερα σε ιδιώτη. Χρειάζεται επίσης σαφήνεια για τον ρόλο του Συνδέσμου Καθαριότητας (ΦΔΣΑΖ) και του ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων στη μεταφόρτωση/επεξεργασία απορριμμάτων, που παραμένουν εκτός αυτής της συζήτησης (αφορούν διαφορετικό στάδιο της αλυσίδας διαχείρισης). Και χρειάζεται ρεαλιστική αξιολόγηση αν 100 θέσεις αρκούν για την πλήρη κάλυψη ή αν η σημερινή ανάθεση καλύπτει επιπλέον ανάγκες πέραν της υποστελέχωσης (π.χ. εποχική αιχμή όγκου το καλοκαίρι).
Πιθανές πηγές στήριξης
Σε αντίθεση με τις άλλες ιδέες αυτής της σελίδας, αυτή δεν είναι έργο υποδομής που χρηματοδοτείται με επιδότηση — είναι οργανωτική/διοικητική απόφαση. Ενδεικτικά, όμως, τι θα μπορούσε να στηρίξει τη μετάβαση:
Το ΥΠΕΣ και το Πράσινο Ταμείο έχουν κατά καιρούς χρηματοδοτήσει προμήθεια οχημάτων καθαριότητας για δήμους (ιδίως ηλεκτρικά/χαμηλών εκπομπών). Η προμήθεια στόλου για επιστροφή σε ίδια μέσα θα μπορούσε να συνδυαστεί με τέτοιο πρόγραμμα, μειώνοντας το αρχικό κόστος επένδυσης.
Ο Δήμος θα μπορούσε να ξεκινήσει καλύπτοντας τις 100 εγκεκριμένες θέσεις σταδιακά μέσα στα δύο χρόνια της τρέχουσας σύμβασης, ώστε στη λήξη της να έχει ήδη έτοιμο προσωπικό — μειώνοντας την ανάγκη νέας πλήρους ανάθεσης σε ιδιώτη, ή τουλάχιστον διαπραγματεύοντας μικρότερη/συμπληρωματική σύμβαση.
Σχετικά: Βελτιστοποίηση δρομολογίων αποκομιδής — συμπληρωματική ιδέα που θα μείωνε το λειτουργικό κόστος είτε με ιδιώτη είτε με ίδια μέσα.