Η αποκομιδή απορριμμάτων μετά το 2028

Ανάλυση της ισχύουσας σύμβασης και μελέτη σκοπιμότητας για επιστροφή της υπηρεσίας σε ίδια μέσα του Δήμου

Μέρος Α΄ — Τι πληρώνει ο Δήμος και τι αγοράζει

Η ανάλυση που ακολουθεί βασίζεται σε επίσημα έγγραφα, τα οποία ανακτήσαμε από το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) και τη Διαύγεια. Όπου υπεισέρχεται δική μας εκτίμηση, αυτό δηλώνεται ρητά.

• Το συμφωνητικό — ΑΔΑΜ 26SYMV019492613, αρ. πρωτ. 17101/14-07-2026
• Η διακήρυξη με τη μελέτη 61/2025 — ΑΔΑΜ 25PROC017953723, αρ. πρωτ. 28395/14-11-2025 (55 σελίδες· η τεχνική περιγραφή στο Παράρτημα ΙΙ)
• Η απόφαση κατακύρωσης 79/20-03-2026 — ΑΔΑ ΡΠΖΗΩΡ1-1ΛΟ
• Διαγωνισμός ΕΣΗΔΗΣ με συστημικό αριθμό 386432, διεθνής ανοικτός ηλεκτρονικός

Α.1 Τα βασικά στοιχεία της σύμβασης

Α.2 Η ανάλυση του κόστους ανά υπηρεσία

Η τιμολόγηση γίνεται ανά ημέρα υπηρεσίας, με διακριτές τιμές για την υψηλή περίοδο (16 Απριλίου – 31 Οκτωβρίου) και τη χαμηλή (1 Νοεμβρίου – 15 Απριλίου). Αυτό είναι μεθοδολογικά χρήσιμο: επιτρέπει άμεση σύγκριση με το κόστος ίδιων μέσων ανά ημέρα λειτουργίας.

Από την ανάλυση αυτή προκύπτει ένας διαχωρισμός καθοριστικός για τη συνέχεια:

Α.3 Το φυσικό μέγεθος του έργου

Οι ζυγίσεις στον ΧΥΤΑ δίνουν 32.500 τόνους ΑΣΑ το 2023 και 31.093 τόνους το 2024. Η αποκομιδή εκτελείται επτά ημέρες την εβδομάδα κατά την υψηλή περίοδο και έξι κατά τη χαμηλή, ώρες 03:00–11:00, με πρόσθετα απογευματινά δρομολόγια 12:00–22:00 στο κέντρο της πόλης.

Α.4 Το επίπεδο υπηρεσίας που δικαιούνται οι πολίτες

Αξίζει να καταγραφεί ρητά τι δεσμεύεται συμβατικά ο ανάδοχος να παρέχει, διότι αυτό αποτελεί το μέτρο ελέγχου της εκτέλεσης:

• Καθημερινή αποκομιδή σε όλες τις Δημοτικές Ενότητες — 7 ημέρες/εβδομάδα την υψηλή περίοδο, 6 τη χαμηλή.
• Παραλαβή απορριμμάτων χωρίς αντίρρηση, είτε εντός κάδων είτε εκτός αυτών.
• Καθαρισμός του χώρου σε ακτίνα ενός μέτρου γύρω από κάθε κάδο και επαναφορά του κάδου στη θέση του.
• Πλύση και απολύμανση έως 100 κάδων ημερησίως, με πενθήμερη συχνότητα καθ' όλο το έτος.
• Επισκευή ή αντικατάσταση με δαπάνη του αναδόχου κάθε κάδου που φθείρεται από το προσωπικό του.
• Έως 10 πρόσθετα δρομολόγια ετησίως χωρίς επιπλέον κόστος σε έκτακτα περιστατικά και εκδηλώσεις, και έως 50 δρομολόγια για ογκώδη.
• Αποκομιδή ογκωδών κατόπιν υπόδειξης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας σε σημεία επικινδυνότητας πυρκαγιάς.
• GPS σε όλα τα οχήματα και καθημερινή ενημέρωση της Διεύθυνσης Καθαριότητας.

Πρόκειται για απαιτητικές προδιαγραφές. Η πρώτη υποχρέωση του Δήμου απέναντι στους δημότες είναι να διασφαλίσει ότι τηρούνται στο σύνολό τους — και η πρώτη μας πρόταση αφορά ακριβώς αυτό (βλ. Μέρος Δ΄, πρόταση 1).

Μέρος Β΄ — Το ζήτημα της θητείας και της παράτασης

Το άρθρο 3 του συμφωνητικού ορίζει ότι η διάρκεια «μπορεί να παρατείνεται μετά από αιτιολογημένη απόφαση της αναθέτουσας αρχής μέχρι το 50% αυτής» — δηλαδή έως έναν επιπλέον χρόνο, χωρίς νέα διαγωνιστική διαδικασία. Σε συνδυασμό με το εκλογικό χρονοδιάγραμμα, προκύπτει η ακόλουθη εικόνα:

Η σημερινή δημοτική αρχή βρίσκεται στο τελευταίο τμήμα της θητείας της. Η σύμβαση που υπέγραψε δεσμεύει τον δημοτικό προϋπολογισμό για τα οικονομικά έτη 2026, 2027 και 2028 — και, αν ασκηθεί η ρήτρα παράτασης, φτάνει έως τον Ιούλιο 2029, δηλαδή έξι μήνες εντός της θητείας της επόμενης δημοτικής αρχής, την οποία δεν έχουν ακόμη εκλέξει οι πολίτες.

Το ζήτημα δεν είναι η νομιμότητα. Η πολυετής δέσμευση πίστωσης προβλέπεται ρητά από το άρθρο 203 του ν. 4555/2018 και οι διαδικασίες τηρήθηκαν κανονικά· ο διαγωνισμός ήταν διεθνής και ανοικτός. Το ζήτημα είναι η πολιτική νομιμοποίηση: μια απερχόμενη δημοτική αρχή προδιαγράφει το μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων και δαπάνη περίπου 4,8 εκατ. € ετησίως για περίοδο που υπερβαίνει την εντολή των ψηφοφόρων.

Η πρακτική συνέπεια είναι σοβαρή. Χωρίς προετοιμασία, η επόμενη δημοτική αρχή θα παραλάβει την υπηρεσία καθαριότητας ως κλειστό φάκελο: χωρίς επαρκές προσωπικό, χωρίς στόλο, με ενεργή σύμβαση και με τη μόνη ρεαλιστική επιλογή να είναι η συνέχιση του ίδιου μοντέλου. Η «εύκολη διέξοδος» του 2028 δεν θα είναι καν νέος διαγωνισμός με ανταγωνισμό και νέες τιμές — θα είναι η παράταση της υφιστάμενης σύμβασης με μία απόφαση.

Αντιθέτως, αν η προετοιμασία ξεκινήσει τώρα, η επόμενη δημοτική αρχή — όποια κι αν είναι αυτή — θα έχει πραγματική επιλογή ανάμεσα σε ίδια μέσα, νέα ανάθεση ή μεικτό σχήμα. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο σενάρια δεν κρίνεται το 2028· κρίνεται από τις αποφάσεις των επόμενων μηνών.

Μέρος Γ΄ — Μελέτη σκοπιμότητας: τι απαιτεί η αποκομιδή με ίδια μέσα

Ο Δήμος δεν χρειάζεται να ξεκινήσει τον υπολογισμό από την αρχή. Η μελέτη 61/2025 της Διεύθυνσης Καθαριότητας και οι όροι της διακήρυξης προσδιορίζουν ήδη, με ακρίβεια, τον στόλο και το προσωπικό που απαιτεί η υπηρεσία. Τα μεγέθη που ακολουθούν είναι αυτούσια από τα έγγραφα του διαγωνισμού.

Γ.1 Ο απαιτούμενος στόλος

Η παράγραφος 2.2.6 της διακήρυξης ορίζει ως ελάχιστη απαίτηση τεχνικής ικανότητας τον εξής εξοπλισμό, «όπως περιγράφεται στη με αριθμ. 61/2025 Μελέτη της Διεύθυνσης Καθαριότητας»:

Όλα τα οχήματα απαιτείται υποχρεωτικά να φέρουν σύστημα εντοπισμού θέσης (GPS).

Γ.2 Το απαιτούμενο προσωπικό

Η διακήρυξη ορίζει ρητά ελάχιστη στελέχωση σαράντα (40) ατόμων, με συγκεκριμένη κατανομή, πλέον έξι στελεχών επίβλεψης:

Η μελέτη κατανέμει επιπλέον το προσωπικό ανά επιμέρους υπηρεσία, με λειτουργία οκτάωρης βάρδιας ανά όχημα:

Η αριθμητική είναι συνεπής: 23 άτομα για 10 απορριμματοφόρα σε λειτουργία κατά την υψηλή περίοδο αντιστοιχούν σε πληρώματα περίπου δύο ατόμων ανά όχημα (οδηγός + εργάτης), με περιθώριο για τα απογευματινά δρομολόγια. Ο ακριβής αριθμός πληρωμάτων για την κύρια αποκομιδή πρέπει να οριστικοποιηθεί από την υπηρεσία.

Το ελάχιστο των 40 ατόμων αφορά άτομα σε βάρδια. Για μόνιμο προσωπικό Δήμου, ο πραγματικός αριθμός θέσεων είναι υψηλότερος, καθώς πρέπει να καλυφθούν κανονικές άδειες, αναρρωτικές, ρεπό σε επταήμερη λειτουργία και εκπαίδευση. Ο συντελεστής αντικατάστασης υπολογίζεται στην παράγραφο Γ.10.

Γ.3 Ο Σταθμός Μεταφόρτωσης δεσμεύει τον ανταγωνισμό

Η διακήρυξη απαιτεί ο ανάδοχος να διαθέτει αδειοδοτημένο σταθμό μεταφόρτωσης (ΣΜΑ) με γεφυροπλάστιγγα 60 τόνων. Η απαίτηση αυτή περιορίζει τον ανταγωνισμό στους ελάχιστους φορείς που ήδη διαθέτουν τέτοια εγκατάσταση στο νησί — και ο Δήμος, πληρώνοντας 1.164.610 € ετησίως για το σκέλος αυτό (30% της σύμβασης), δεν αποκτά κανένα πάγιο: η υποδομή είναι ιδιωτική και αποχωρεί με τον ανάδοχο το 2028.

Η απαίτηση δεν είναι τεχνική αναγκαιότητα. Μέχρι πρόσφατα η μεταφορά γινόταν απευθείας στην ΟΕΔΑ, χωρίς ενδιάμεσο σταθμό (απόφαση Δημάρχου 385/2023, ΑΔΑ ΨΔΥ6ΩΡ1-ΩΘ2). Ο Δήμος διαθέτει ήδη το γήπεδο της ΟΕΔΑ στη «Λίβα», 85.529 τ.μ., εκ των οποίων μόλις 2 στρέμματα δεσμευμένα για το ΚΔΑΥ. Δημοτική εγκατάσταση μεταφόρτωσης στον ίδιο χώρο θα αποδέσμευε τον διαγωνισμό από τη συγκεκριμένη απαίτηση και θα άνοιγε την υπηρεσία σε ουσιαστικό ανταγωνισμό.

Γ.4 Ενδεικτική κοστολόγηση των σεναρίων

Το ημερήσιο μίσθωμα προέρχεται από πραγματικό στοιχείο του ίδιου του Δήμου: με τη διακήρυξη «Μίσθωση τριών απορριμματοφόρων» (ΑΔΑ 963ΤΩΡ1-ΕΣ8, 2025), ο Δήμος μίσθωσε τρία απορριμματοφόρα προς 160,00 € ανά ημέρα ανά όχημα (57.600 € για 3 οχήματα × 120 ημέρες, πλέον ΦΠΑ). Πρόκειται για την πιο αξιόπιστη διαθέσιμη ένδειξη κόστους στόλου.

Σενάριο Β (μεικτό) — αποκομιδή, ογκώδη και πλύση με ίδια μέσα

Συγκρίνεται με τις γραμμές 1–5 της σύμβασης, ήτοι 2.714.920 € ετησίως χωρίς ΦΠΑ (3.366.501 € με ΦΠΑ):

Η αγορά στόλου μειώνει την ετήσια δαπάνη του Δήμου κατά 540.201 €, ή 16%. Η μίσθωση, με το τεκμηριωμένο κόστος των 160 €/ημέρα ανά όχημα, απορροφά σχεδόν όλο το όφελος: αποτελεί εργαλείο ταμειακής ροής και ενδείκνυται μόνο ως μεταβατική λύση ή για κάλυψη εποχικών αιχμών, όχι ως μόνιμο σχήμα.

Διευκρινίζουμε ότι το όφελος δεν προκύπτει από λειτουργική υπεροχή — σε καθαρά λειτουργικούς όρους τα δύο σχήματα είναι συγκρίσιμα. Προκύπτει από δύο μεγέθη που είναι βέβαια:

Ο ΦΠΑ είναι το καθοριστικό μέγεθος και συχνά παραβλέπεται: 651.581 € ετησίως, ή περίπου 1,3 εκατ. € στη διετία, μόνο για το σκέλος αποκομιδής. Σε λειτουργία με ίδια μέσα, η μισθοδοσία και το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών δαπανών δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ. Αυτό, και όχι η λειτουργική αποδοτικότητα, είναι που μετατοπίζει ουσιωδώς τη σύγκριση.

Τεκμηρίωση της τιμής οχήματος από την αγορά

Πρόσφατες συμβάσεις προμήθειας ενός απορριμματοφόρου από άλλους δήμους, καταχωρισμένες στο ΚΗΜΔΗΣ:

Η τιμή των 168.000 € που χρησιμοποιούμε είναι επομένως αγοραία και επαληθεύσιμη, όχι εκτίμηση. Ο Δήμος Χαϊδαρίου προμηθεύτηκε όχημα 144.000 € μέσω ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ — της ίδιας οδού χρηματοδότησης που έχει ήδη χρησιμοποιήσει και ο Δήμος Ζακύνθου.

Γ.5 Ηλεκτρικός στόλος και σύζευξη με φωτοβολταϊκά

Τα χρηματοδοτικά προγράμματα ευνοούν ρητά τα οχήματα μηδενικών εκπομπών, οπότε το ενδεχόμενο ηλεκτρικού στόλου πρέπει να αποτιμηθεί. Ο Δήμος Φαιστού προμηθεύτηκε ηλεκτρικό απορριμματοφόρο έναντι 461.000 € (χωρίς ΦΠΑ) — έναντι ~168.000 € για συμβατικό, δηλαδή υπερτίμημα ~293.000 € ανά όχημα.

Παραδοχές: 25.000 χλμ./έτος, 55 λίτρα/100 χλμ., 1,35 €/λίτρο, 1,4 kWh/χλμ., 0,18 €/kWh, συντήρηση ηλεκτρικού στο 60% του συμβατικού.

Αυτό ακριβώς καθιστά κρίσιμη τη σειρά των ενεργειών: τα προγράμματα ΥΠΕΣ, Πράσινου Ταμείου και ΕΣΠΑ επιδοτούν κατά προτεραιότητα οχήματα χαμηλών/μηδενικών εκπομπών. Εφόσον εξασφαλιστεί ένταξη, το υπερτίμημα εξαλείφεται και το ετήσιο λειτουργικό όφελος των ~17.000 € ανά όχημα καθίσταται καθαρό κέρδος για τον Δήμο. Η πρότασή μας είναι επομένως υπό αίρεση: ηλεκτρικά οχήματα εφόσον υπάρξει επιδότηση· συμβατικά εάν η προμήθεια γίνει με ίδιους πόρους.

Η σύζευξη με φωτοβολταϊκά

Η ηλεκτροκίνηση αποκτά πρόσθετη αξία σε συνδυασμό με ιδιοπαραγωγή. Ενδεικτικός υπολογισμός για στόλο δέκα οχημάτων:

Το μέγεθος αυτό είναι διαχειρίσιμο και μικρότερο από το κόστος ενός ηλεκτρικού απορριμματοφόρου. Ο Δήμος διαθέτει ήδη κατάλληλη έκταση: το γήπεδο της ΟΕΔΑ στη θέση «Λίβα» είναι ιδιοκτησίας του, συνολικού εμβαδού 85.529 τ.μ., εκ των οποίων μόνο 2 στρέμματα έχουν δεσμευθεί για το ΚΔΑΥ.

Ουσιώδης διευκρίνιση: τα οχήματα δεν χρειάζεται να φορτίζουν στον χώρο του φωτοβολταϊκού. Ο εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός (virtual net metering) προβλέπεται ρητά και κατ' αποκλειστικότητα για τους ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, και επιτρέπει την παραγωγή σε ένα σημείο να συμψηφίζεται με καταναλώσεις σε οποιοδήποτε άλλο κτίριο, υποδομή ή εγκατάσταση που ανήκει ή εξυπηρετεί τις ανάγκες του Δήμου — χωρίς να απαιτείται ηλεκτρική σύνδεση μεταξύ τους. Τα απορριμματοφόρα φορτίζουν επομένως στο αμαξοστάσιο ή όπου σταθμεύουν, και η παραγωγή του σταθμού στη «Λίβα» συμψηφίζεται λογιστικά με την κατανάλωση αυτή.

Το ίδιο εργαλείο καλύπτει και τις υπόλοιπες δημοτικές καταναλώσεις — οδοφωτισμό, αντλιοστάσια, σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις — οπότε ο σταθμός αποδίδει ανεξαρτήτως του αν και πότε αποκτηθεί ηλεκτρικός στόλος. Σημειώνεται ο περιορισμός ισχύος: κάθε σταθμός μπορεί να φτάσει έως το 50% του αθροίσματος της συμφωνημένης ισχύος των συμψηφιζόμενων παροχών, όριο που για τον Δήμο Ζακύνθου δεν είναι δεσμευτικό στα μεγέθη που συζητούμε.

Το ενεργειακό όφελος από φωτοβολταϊκά είναι υπαρκτό ανεξαρτήτως της απόφασης για ηλεκτρικό στόλο, μέσω ενεργειακού συμψηφισμού για τις λοιπές καταναλώσεις του Δήμου.

Γ.6 Η εικόνα στη δεκαετία

Η ετήσια σύγκριση υποεκτιμά το όφελος, γιατί ο στόλος αγοράζεται μία φορά ενώ η ανάθεση πληρώνεται κάθε χρόνο από την αρχή. Παρουσιάζουμε τη δυσμενέστερη δυνατή εκδοχή για την πρότασή μας: ταμειακή βάση, με ολόκληρο το κεφάλαιο των 2,50 εκατ. € να καταβάλλεται το πρώτο έτος, χωρίς καμία επιδότηση και χωρίς δανεισμό.

Ο ορίζοντας αυτός δεν είναι θεωρητικός. Αν η σημερινή δημοτική αρχή επανεκλεγεί και συνεχίσει το μοντέλο της ανάθεσης, ο Δήμος θα έχει καταβάλει σε αναδόχους 33,7 εκατ. € μέχρι το τέλος της επόμενης δεκαετίας, χωρίς να διαθέτει στο τέλος ούτε ένα όχημα, ούτε μία θέση εργασίας, ούτε τεχνογνωσία στην υπηρεσία του. Με ίδια μέσα, το ίδιο έργο θα έχει κοστίσει 28,3 εκατ. € και ο Δήμος θα διαθέτει στελεχωμένη υπηρεσία και στόλο — ο οποίος, με απόσβεση δεκαετίας, θα βρίσκεται τότε στο σημείο της πρώτης ανανέωσης.

Δύο παράγοντες βελτιώνουν περαιτέρω την εικόνα. Πρώτον, ο υπολογισμός δεν λαμβάνει υπόψη καμία επιδότηση· εφόσον ο στόλος ενταχθεί σε πρόγραμμα (πρόταση 6) — όπως ήδη έχει γίνει με τον ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ — το σημείο εξισορρόπησης μετατοπίζεται στο πρώτο έτος. Δεύτερον, το τίμημα της ανάθεσης επαναδιαπραγματεύεται σε κάθε νέο διαγωνισμό και ιστορικά ακολουθεί τον πληθωρισμό, ενώ το κεφαλαιουχικό κόστος του Δήμου είναι εφάπαξ και γνωστό εκ των προτέρων.

Γ.7 Η διάσταση της τοπικής απασχόλησης

Η σύγκριση δεν εξαντλείται στο κόστος. Η αποκομιδή με ίδια μέσα σημαίνει 64 θέσεις εργασίας στον Δήμο Ζακύνθου, με τους όρους και τις εγγυήσεις του δημοσιοϋπαλληλικού καθεστώτος: σταθερή απασχόληση, πλήρης ασφαλιστική κάλυψη, θεσμοθετημένα επιδόματα ανθυγιεινής και επικίνδυνης εργασίας, συλλογική εκπροσώπηση.

Η οικονομική σημασία είναι μετρήσιμη. Μισθοδοσία της τάξης του 1,56 εκατ. € ετησίως που καταβάλλεται σε μόνιμους κατοίκους του νησιού ανακυκλώνεται στην τοπική οικονομία — στο εμπόριο, στη στέγη, στις τοπικές υπηρεσίες — και επιστρέφει εν μέρει στον ίδιο τον Δήμο μέσω δημοτικών τελών. Αντιθέτως, το περιθώριο κέρδους μιας αναδόχου εταιρείας δεν παραμένει κατ' ανάγκη στον τόπο.

Υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη και ισοσκελισμένο κόστος συνιστά καθαρό όφελος για τη Ζάκυνθο. Αν τα δύο σενάρια κοστίζουν το ίδιο, η επιλογή που δημιουργεί σταθερές θέσεις εργασίας για κατοίκους του νησιού και διατηρεί την τεχνογνωσία εντός της δημοτικής υπηρεσίας υπερέχει. Το κριτήριο απόφασης, δηλαδή, δεν πρέπει να είναι «ποια λύση είναι φθηνότερη» αλλά «ποια λύση παράγει μεγαλύτερη αξία για τον τόπο με δεδομένο κόστος» — ερώτημα στο οποίο η απάντηση δεν είναι αυτονόητα υπέρ της ανάθεσης.

Γ.8 Ο υφιστάμενος στόλος του Δήμου

Η κοστολόγηση της αγοράς στόλου προϋποθέτει γνώση του τι ήδη διαθέτει ο Δήμος. Από τα δημοσιευμένα στη Διαύγεια στοιχεία δαπανών προκύπτει ότι:

• Παρακολουθούνται περίπου 48 οχήματα και μηχανήματα με κινήσεις δαπανών (συντήρηση, ανταλλακτικά, ΚΤΕΟ) κατά την τελευταία διετία.
• Ο Δήμος έχει ήδη προμηθευτεί απορριμματοφόρα και μηχανήματα έργου μέσω του προγράμματος ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ (ενδεικτικά ΑΔΑ 97ΗΑΩΡ1-ΥΞΑ, δέσμευση 150.000 €· ΑΔΑ 6ΒΡΤΩΡ1-ΓΗΗ), γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η οδός επιδοτούμενης προμήθειας είναι διαθέσιμη και έχει ήδη χρησιμοποιηθεί επιτυχώς.
• Ορισμένα οχήματα εμφανίζουν υψηλό σωρευτικό κόστος συντήρησης, ένδειξη παλαιότητας.

Τα στοιχεία της Διαύγειας δεν επιτρέπουν ασφαλή ταυτοποίηση του τύπου κάθε οχήματος. Για τον λόγο αυτό δεν προχωρούμε σε εκτίμηση του πόσα από τα 22 απαιτούμενα καλύπτονται ήδη — ζητούμε αντ' αυτού να δημοσιοποιηθεί πλήρης απογραφή του στόλου (πρόταση 8). Κάθε υφιστάμενο όχημα σε λειτουργική κατάσταση μειώνει ευθέως το κεφαλαιουχικό κόστος των 2,50 εκατ. € και βελτιώνει το σενάριο των ίδιων μέσων.

Γ.9 Η ανακύκλωση ως παράγοντας μείωσης κόστους

Υπάρχει ένα μέγεθος που επιδρά και στα δύο σενάρια και δεν πρέπει να αγνοηθεί: κάθε τόνος που εκτρέπεται προς ανακύκλωση είναι τόνος που δεν πληρώνεται ως σύμμεικτο.

Με σημερινή παραγωγή ~31.100 τόνων ΑΣΑ ετησίως και μέσο κόστος διαχείρισης περίπου 125 € ανά τόνο, η αριθμητική είναι απλή:

Παραδοχή: το όφελος υπολογίζεται με βάση το μέσο κόστος ανά τόνο της σύμβασης και είναι ενδεικτικό. Στην πράξη μέρος του κόστους είναι σταθερό (ημερήσια τιμολόγηση δρομολογίων) και δεν μειώνεται αναλογικά· επιπλέον προκύπτει κόστος χωριστής συλλογής. Το καθαρό όφελος απαιτεί ειδική μελέτη.

Δύο στοιχεία καθιστούν το ζήτημα επίκαιρο. Πρώτον, ο Δήμος έχει ήδη δρομολογήσει τη δημιουργία Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ): με την υπ' αριθ. 251/2024 απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου (ΑΔΑ 610ΕΩΡ1-ΧΘΔ) εγκρίθηκε η παραχώρηση χρήσης 2 στρεμμάτων εντός του γηπέδου της ΟΕΔΑ στη θέση «Λίβα» — ιδιοκτησίας του Δήμου, συνολικής έκτασης 85.529 τ.μ. — «όπου θα εγκατασταθεί ο απαιτούμενος εξοπλισμός του ΚΔΑΥ Ζακύνθου». Δεύτερον, η ίδια η σύμβαση αποκομιδής προβλέπει ρητά υποχρεώσεις για τους μπλε κάδους, αναγνωρίζοντας το πρόβλημα της ποιότητας διαλογής στην πηγή.

Η σύνδεση με το αντικείμενο της παρούσας αναφοράς είναι άμεση: το γήπεδο της ΟΕΔΑ ανήκει στον Δήμο και διαθέτει έκταση. Η εξέταση δημοτικής υποδομής μεταφόρτωσης και η ωρίμανση του ΚΔΑΥ μπορούν και πρέπει να σχεδιαστούν από κοινού. Μια ολοκληρωμένη δημοτική εγκατάσταση στη «Λίβα» θα εξυπηρετούσε ταυτόχρονα την ανακύκλωση, θα μείωνε τους τόνους προς διάθεση και θα κάλυπτε και την ανάγκη μεταφόρτωσης με δημοτική υποδομή.

Γ.10 Το μισθολογικό κόστος με βάση το ισχύον μισθολόγιο

Το κόστος προσωπικού δεν χρειάζεται να παραμείνει παραδοχή: προκύπτει από το ισχύον μισθολόγιο του ν. 4354/2015. Οι βασικοί μισθοί εισαγωγικού κλιμακίου, όπως διαμορφώθηκαν από 1/4/2026, είναι 920 € (ΥΕ), 998 € (ΔΕ), 1.177 € (ΤΕ) και 1.232 € (ΠΕ). Στο προσωπικό αποκομιδής προστίθεται το επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας Α΄ κατηγορίας, 200 € μηνιαίως, στην οποία υπάγονται ρητά οι εργασίες αποκομιδής, μεταφοράς και επεξεργασίας απορριμμάτων.

Παραδοχές υπολογισμού: 14 μισθοδοσίες ετησίως, εργοδοτικές εισφορές 22,33%, μέσος όρος 15% πάνω από το εισαγωγικό κλιμάκιο για μεικτή αρχαιότητα. Το μέσο ετήσιο κόστος ανά θέση προκύπτει ~22.300 €.

Ο συντελεστής αντικατάστασης

Το ελάχιστο των 40 ατόμων της διακήρυξης αφορά άτομα σε βάρδια. Σε επταήμερη λειτουργία, κάθε θέση καλύπτει περίπου 227 ημέρες ετησίως (365 μείον ~104 ρεπό, 24 ημέρες κανονικής άδειας και ~10 ημέρες ασθενείας/εκπαίδευσης), δηλαδή απαιτείται συντελεστής 1,61.

Η ρεαλιστική εκτίμηση μισθοδοσίας είναι επομένως ~1.561.000 € ετησίως και όχι το 1.025.811 € των 46 θέσεων χωρίς κάλυψη αντικατάστασης. Ο υπολογισμός αυτός είναι συντηρητικός: αυξάνει το κόστος του σεναρίου των ίδιων μέσων.

Το αναθεωρημένο αποτέλεσμα

Το συμπέρασμα είναι σαφές και πρέπει να διατυπωθεί χωρίς υπερβολή. Συγκρίνοντας καθαρά λειτουργικά μεγέθη (χωρίς ΦΠΑ), τα ίδια μέσα κοστίζουν ελαφρώς περισσότερο — περίπου 114.000 € ετησίως, ή 4%. Η σύγκριση όμως αυτή είναι λανθασμένη από ταμειακή άποψη: ο Δήμος πληρώνει στον ανάδοχο το ποσό με ΦΠΑ. Η πραγματική ταμειακή εκροή είναι 3.366.501 € έναντι 2.826.300 €.

Το όφελος δηλαδή δεν προέρχεται από λειτουργική υπεροχή — το αντίθετο, η δημοτική λειτουργία είναι οριακά ακριβότερη λόγω του συντελεστή αντικατάστασης που επιβάλλει το εργασιακό καθεστώς. Προέρχεται από τον ΦΠΑ και το περιθώριο κέρδους, τα οποία εκλείπουν όταν ο Δήμος είναι ο ίδιος ο πάροχος. Αυτό είναι νόμιμο, μόνιμο και υπολογίσιμο.

Γ.11 Τι απομένει να προσδιοριστεί από την υπηρεσία

Μετά τα ανωτέρω, τα ανοιχτά ζητήματα περιορίζονται σε δύο, και αμφότερα απαιτούν στοιχεία που δεν είναι δημόσια:

1. Η πραγματική μισθολογική κατάσταση: η κατανομή αρχαιότητας του υφιστάμενου προσωπικού και τυχόν προσωπικές διαφορές διαφοροποιούν το μέσο κόστος ανά θέση. Ο ανωτέρω υπολογισμός χρησιμοποιεί μέσο όρο 15% πάνω από το εισαγωγικό κλιμάκιο.
2. Η κατάσταση του υφιστάμενου στόλου: κάθε λειτουργικό όχημα μειώνει το κεφάλαιο των 2,50 εκατ. € και βελτιώνει περαιτέρω το αποτέλεσμα (πρόταση 8).

Καμία από τις δύο αβεβαιότητες δεν αντιστρέφει το συμπέρασμα: ακόμη και με μισθολογικό κόστος αυξημένο κατά 20%, η ταμειακή εκροή παραμένει χαμηλότερη από το συμβατικό τίμημα με ΦΠΑ.

Το συμβατικό τίμημα προς ιδιώτη περιλαμβάνει εξ ορισμού το περιθώριο κέρδους του αναδόχου και τον ΦΠΑ 24% — στοιχεία που δεν υφίστανται σε λειτουργία με ίδια μέσα. Αντιστρόφως, ο ιδιώτης διαθέτει ήδη αποσβεσμένο στόλο και ευελιξία στη διαχείριση προσωπικού. Η διεθνής εμπειρία, όπως καταγράφεται σε μελέτες που επικαλείται η ΚΕΔΕ, δεν αναδεικνύει σταθερό πλεονέκτημα κόστους υπέρ της ανάθεσης σε ιδιώτη.

Μέρος Δ΄ — Προτάσεις και χρονοδιάγραμμα

Με βάση τα ανωτέρω, υποβάλλουμε τις ακόλουθες δώδεκα προτάσεις προς λήψη απόφασης.

Πρόταση 1 — Διασφάλιση της εκτέλεσης της ισχύουσας σύμβασης

Να δημοσιοποιούνται σε τακτική βάση τα στοιχεία παρακολούθησης της σύμβασης: τα πρωτόκολλα παραλαβής της αρμόδιας επιτροπής, τα εβδομαδιαία προγράμματα δρομολογίων και συγκεντρωτικά στοιχεία από τα υποχρεωτικά συστήματα GPS των οχημάτων. Ο Δήμος πληρώνει για συγκεκριμένες ημέρες υπηρεσίας με συγκεκριμένο εξοπλισμό· η επαλήθευση της παροχής τους είναι θεμελιώδης υποχρέωση χρηστής διοίκησης και δεν συνιστά καχυποψία έναντι του αναδόχου.

Πρόταση 2 — Δέσμευση μη άσκησης της ρήτρας παράτασης

Να ληφθεί απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου με την οποία η παρούσα δημοτική αρχή δεσμεύεται να μην ασκήσει το δικαίωμα παράτασης του άρθρου 3, αφήνοντας την απόφαση για την περίοδο μετά τον Ιούλιο 2028 στη δημοτική αρχή που θα προκύψει από τις εκλογές του Νοεμβρίου 2028.

Πρόταση 3 — Εκπόνηση συγκριτικής μελέτης κόστους

Να ανατεθεί στη Διεύθυνση Καθαριότητας και στην Οικονομική Υπηρεσία η εκπόνηση τεκμηριωμένης συγκριτικής κοστολόγησης των τριών σεναρίων (Γ.3), με βάση τα ζητούμενα της παραγράφου Γ.11. Προτεινόμενη προθεσμία: 31 Μαρτίου 2027. Η μελέτη 61/2025 παρέχει ήδη το μεγαλύτερο μέρος των τεχνικών δεδομένων.

Πρόταση 4 — Διερεύνηση του ζητήματος ΣΜΑ

Να διερευνηθεί κατά προτεραιότητα η δυνατότητα απόκτησης ή αδειοδότησης δημοτικής εγκατάστασης μεταφόρτωσης, σε συνεργασία με τον ΦΟΔΣΑ Ιονίων Νήσων και τον Σύνδεσμο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Ν. Ζακύνθου. Το ζήτημα αυτό καθορίζει αν η συζήτηση αφορά πλήρη ή μερική επιστροφή και, ως εκ τούτου, πρέπει να απαντηθεί πρώτο.

Πρόταση 5 — Έγκαιρος προγραμματισμός προσλήψεων

Να καταρτιστεί πρόγραμμα κάλυψης θέσεων με βάση τις τεκμηριωμένες ανάγκες της παραγράφου Γ.2 — κατά προτεραιότητα στις ειδικότητες που απαιτούν χρόνο απόκτησης προσόντων: οδηγοί κατηγορίας Γ΄ και χειριστές μηχανημάτων έργου. Οι ειδικότητες αυτές δεν καλύπτονται με προκήρυξη λίγων μηνών.

Πρόταση 6 — Εξασφάλιση χρηματοδότησης στόλου

Να υποβληθούν αιτήματα χρηματοδότησης προμήθειας οχημάτων καθαριότητας προς το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το ΥΠΕΣ, το Πράσινο Ταμείο και τα προγράμματα ΕΣΠΑ, με έμφαση στα οχήματα χαμηλών/μηδενικών εκπομπών. Ο Δήμος έχει ήδη αξιοποιήσει επιτυχώς τον ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ για την προμήθεια απορριμματοφόρων, οπότε η οδός είναι δοκιμασμένη. Η ένταξη απαιτεί ωρίμανση δύο έως τριών ετών — δηλαδή πρέπει να ξεκινήσει τώρα.

Πρόταση 7 — Ηλεκτροκίνηση υπό όρους και σύζευξη με φωτοβολταϊκά

Η προμήθεια ηλεκτρικών απορριμματοφόρων να επιδιωχθεί εφόσον και μόνο εφόσον εξασφαλιστεί επιδότηση που καλύπτει το υπερτίμημα των ~293.000 € ανά όχημα· με ίδιους πόρους η επιλογή δεν αποσβένεται εντός της ωφέλιμης ζωής του οχήματος (Γ.5). Παράλληλα, να εξεταστεί αυτοτελώς η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού στο δημοτικό γήπεδο της ΟΕΔΑ «Λίβα», το οποίο διαθέτει 85.529 τ.μ. και εξ αυτών μόλις 2 στρέμματα δεσμευμένα. Ενδεικτική ισχύς ~250 kWp καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες στόλου δέκα ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ το όφελος από ενεργειακό συμψηφισμό υφίσταται ανεξαρτήτως της απόφασης για ηλεκτροκίνηση.

Πρόταση 8 — Απογραφή στόλου και απόσυρση των ζημιογόνων οχημάτων

Να δημοσιοποιηθεί πλήρης απογραφή των οχημάτων και μηχανημάτων της Διεύθυνσης Καθαριότητας, με τύπο, έτος κτήσης, κατάσταση λειτουργίας και ετήσιο κόστος συντήρησης. Κάθε λειτουργικό όχημα μειώνει το κεφαλαιουχικό κόστος των 2,50 εκατ. € και βελτιώνει το αποτέλεσμα της σύγκρισης.

Η απογραφή όμως πρέπει να οδηγήσει σε απόφαση απόσυρσης. Από τα δημοσιευμένα στη Διαύγεια στοιχεία δαπανών προκύπτει ότι η συντήρηση ορισμένων οχημάτων έχει υπερβεί κάθε εύλογο όριο. Το σύνολο των καταγεγραμμένων δαπανών συντήρησης του ενεργού στόλου ανέρχεται σε ~1.737.000 €, εκ των οποίων μόλις πέντε οχήματα απορροφούν το 25%:

Δύο παραδείγματα καθιστούν το ζήτημα συγκεκριμένο. Το όχημα ΚΗΙ 9094 επιβάρυνε τον προϋπολογισμό με 31.274 € μόνο εντός του 2026 (21.860 € τον Ιούνιο, 7.678 € τον Ιούλιο, 1.736 € στα τέλη Ιουλίου), ενώ τον Απρίλιο 2026 καταβλήθηκε και πρόστιμο για εκπρόθεσμο έλεγχο ΚΤΕΟ. Το μηχάνημα ΜΕ 41100 επιβαρύνθηκε με 61.349 € σε μία ημέρα (27/12/2024: 36.054 € ανταλλακτικά και 25.296 € εργασίες), ενώ είχε προηγηθεί επισκευή κινητήρα.

Δαπάνη συντήρησης 26.283 € ετησίως αντιστοιχεί στο 16% της αξίας ενός καινούριου απορριμματοφόρου (168.000 €). Σε ορίζοντα τετραετίας, ο Δήμος πληρώνει για επισκευές όσο κοστίζει η αντικατάσταση — χωρίς να αποκτά νέο πάγιο, με συνεχείς ακινητοποιήσεις και με προφανείς επιπτώσεις στην αξιοπιστία της υπηρεσίας.

Προτείνουμε επομένως: (α) να τεθεί κανόνας ότι όχημα του οποίου η ετήσια δαπάνη συντήρησης υπερβαίνει το 15% της αξίας αντικατάστασης, για δύο συνεχή έτη, χαρακτηρίζεται ασύμφορο και δρομολογείται προς απόσυρση· (β) να συνταχθεί άμεσα κατάλογος των οχημάτων που ήδη πληρούν το κριτήριο, με εκτίμηση υπολειπόμενης αξίας· (γ) η αντικατάστασή τους να ενταχθεί στο αίτημα χρηματοδότησης της πρότασης 6, ώστε η απόσυρση να μη δημιουργήσει κενό στην επιχειρησιακή ικανότητα.

Πρόταση 9 — Επιτάχυνση του ΚΔΑΥ και στόχος εκτροπής

Να επιταχυνθεί η υλοποίηση του Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών, για το οποίο έχει ήδη ληφθεί η υπ' αριθ. 251/2024 απόφαση Δ.Σ., και να τεθεί μετρήσιμος ετήσιος στόχος εκτροπής με δημοσιοποίηση της επίδοσης. Κάθε ποσοστιαία μονάδα εκτροπής μειώνει τους τόνους προς διάθεση: ενδεικτικά, εκτροπή 20% αντιστοιχεί σε ~6.200 τόνους ετησίως. Ο σχεδιασμός ΚΔΑΥ, ενδεχόμενης δημοτικής μεταφόρτωσης και φωτοβολταϊκού σταθμού στον ίδιο χώρο πρέπει να γίνει ενιαία.

Πρόταση 10 — Δημοσιοποίηση δεδομένων και σελίδα καταγγελιών δημοτών

Ήδη σήμερα κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα φωτογραφίες με ανοιχτούς ή υπερπλήρεις κάδους, σκουπίδια εκτός κάδων, καθώς και καταγγελίες ότι απορριμματοφόρα σύμμεικτων συλλέγουν περιεχόμενο μπλε κάδων. Η ανάμειξη ρευμάτων δεν είναι απλώς κακή πρακτική: η σύμβαση την επιτρέπει μόνο κατόπιν ενημέρωσης από την αναθέτουσα αρχή και για συγκεκριμένο κάδο του οποίου το φορτίο έχει ακαταλληλότητα. Εκτός αυτού του πλαισίου, συνιστά παράβαση συμβατικού όρου και υπονομεύει τους στόχους ανακύκλωσης.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι λείπουν τα στοιχεία — είναι ότι δεν δημοσιοποιούνται. Προτείνουμε:

• Ειδική σελίδα καταγγελιών στον ιστότοπο του Δήμου, με δυνατότητα ανάρτησης φωτογραφίας, θέσης (GPS) και ημερομηνίας, ώστε κάθε περιστατικό να καταγράφεται με τεκμήριο και να αποκτά αριθμό πρωτοκόλλου.
• Δημόσιο μητρώο περιστατικών με την εξέλιξη κάθε καταγγελίας: παραπομπή στον ανάδοχο, απάντηση, αποκατάσταση, τυχόν επιβολή ρήτρας.
• Μηνιαία δημοσιοποίηση των πρωτοκόλλων παραλαβής της αρμόδιας επιτροπής, των εβδομαδιαίων προγραμμάτων δρομολογίων και συγκεντρωτικών στοιχείων από τα υποχρεωτικά GPS των οχημάτων — τα οποία η σύμβαση ήδη επιβάλλει σε κάθε όχημα.
• Δημοσιοποίηση των ζυγολογίων εισερχομένων στην ΟΕΔΑ ανά ρεύμα (σύμμεικτα / ανακυκλώσιμα / ογκώδη), που αποτελεί τον αντικειμενικότερο έλεγχο για το αν η ανακύκλωση καταλήγει όντως σε ανακύκλωση.

Υπενθυμίζεται ότι η διακήρυξη προβλέπει ποινικές ρήτρες για πλημμελή εκτέλεση (άρθρο 5.2.2 της διακήρυξης, κατ' εφαρμογή του άρθρου 218 του ν. 4412/2016), καθώς και τη δυνατότητα κήρυξης του αναδόχου εκπτώτου. Η επιτροπή παραλαβής μπορεί να μην παραλάβει υπηρεσίες που δεν καλύπτουν τις απαιτήσεις. Τα εργαλεία δηλαδή υπάρχουν· αυτό που λείπει είναι η συστηματική τεκμηρίωση των παραβάσεων ώστε να ενεργοποιούνται.

Ο Δήμος πληρώνει για συγκεκριμένες ημέρες υπηρεσίας, με συγκεκριμένο εξοπλισμό και μετρήσιμες υποχρεώσεις — καθαρισμό σε ακτίνα ενός μέτρου γύρω από κάθε κάδο, επαναφορά και κλείσιμο των κάδων, πλύση 100 κάδων ημερησίως. Η δημόσια επαλήθευση αυτών δεν συνιστά καχυποψία έναντι του αναδόχου· είναι η προϋπόθεση ώστε η σύμβαση να αποδώσει αυτό για το οποίο πληρώνεται, και ταυτόχρονα προστατεύει τον ίδιο τον ανάδοχο από αόριστες κατηγορίες.

Πρόταση 11 — Υπογειοποίηση κάδων σε πόλη και τουριστικές ζώνες

Οι υπόγειοι κάδοι λύνουν ταυτόχρονα δύο προβλήματα: την εικόνα — που για έναν τουριστικό προορισμό είναι οικονομικό μέγεθος, όχι αισθητική λεπτομέρεια — και τη λειτουργία, αφού χωρητικότητα 3–5 m³ ανά θέση αντιστοιχεί σε τρεις έως τέσσερις επιφανειακούς κάδους των 1.100 λίτρων. Λιγότερες στάσεις, λιγότερη υπερχείλιση, καμία διασπορά από ανοιχτά καπάκια ή ζώα.

Το κόστος τεκμηριώνεται από πρόσφατες συμβάσεις άλλων δήμων:

Το παράδειγμα του Δήμου Θεσσαλονίκης είναι διπλά χρήσιμο: δείχνει και το κόστος και τη διαδρομή χρηματοδότησης — η υπογειοποίηση 121 κάδων εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για επένδυση παγίου που παραμένει στον Δήμο ανεξαρτήτως του ποιος εκτελεί την αποκομιδή, και για τον λόγο αυτό μπορεί να προχωρήσει παράλληλα με την ισχύουσα σύμβαση.

Προϋπόθεση επιτυχίας: η σύμβαση ήδη προβλέπει ότι, εφόσον ο Δήμος εγκαταστήσει υπογειοποιημένους κάδους, ο ανάδοχος υποχρεούται να εκτελεί την αποκομιδή τους και ένα τουλάχιστον απορριμματοφόρο πρέπει να διαθέτει γερανό ανύψωσης υπογείων κάδων. Η προμήθεια δηλαδή δεν προσκρούει σε συμβατικό εμπόδιο.

Πρόταση 12 — Αισθητήρες πληρότητας και δρομολόγηση βάσει πραγματικής ανάγκης

Η σημερινή σύμβαση τιμολογείται ανά ημέρα δρομολογίου, ανεξαρτήτως του πόσο γεμάτος είναι ο κάθε κάδος. Αισθητήρες στάθμης επιτρέπουν τον προγραμματισμό βάσει πραγματικής πληρότητας: άδειασμα εκεί που χρειάζεται, με λιγότερα χιλιόμετρα και ώρες για ίδιο ή καλύτερο αποτέλεσμα.

Το μέγεθος του οφέλους προκύπτει από τη σύμβαση: οι γραμμές 1–2 (αποκομιδή ΑΣΑ) κοστίζουν 1.958.140 € ετησίως.

Το κόστος εξοπλισμού είναι μικρό σε σύγκριση: με ενδεικτική τιμή ~150 € ανά αισθητήρα, η κάλυψη 1.000 κάδων υψηλής κυκλοφορίας κοστίζει ~150.000 € — ποσό που αποσβένεται εντός ενός έτους ακόμη και με μείωση δρομολογίων 10%.

Κρίσιμο σημείο: δεν απαιτείται νέο δίκτυο τηλεπικοινωνιών. Οι αισθητήρες αυτοί λειτουργούν σε δίκτυο LoRaWAN, το οποίο έχουμε ήδη προτείνει να αναπτυχθεί πάνω στους υφιστάμενους ιστούς οδοφωτισμού του Δήμου — μία υποδομή που εξυπηρετεί ταυτόχρονα την έξυπνη μυοκτονία, την πληρότητα κάδων και μελλοντικές εφαρμογές, χωρίς κόστος δεδομένων κινητής τηλεφωνίας ανά συσκευή. Οι δύο προτάσεις πρέπει να σχεδιαστούν από κοινού. Αναλυτικά: «Δίκτυο LoRaWAN στους ιστούς οδοφωτισμού» και «Βελτιστοποίηση δρομολογίων αποκομιδής με αισθητήρες πληρότητας».

Σημειώνεται ότι τα δεδομένα πληρότητας αποτελούν και εργαλείο ελέγχου της σύμβασης (πρόταση 10): σε συνδυασμό με τα υποχρεωτικά GPS των οχημάτων, επιτρέπουν αντικειμενική επαλήθευση ότι κάθε τιμολογούμενο δρομολόγιο εκτελέστηκε πράγματι και ότι οι κάδοι αδειάζουν πριν υπερχειλίσουν.

Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα

Κατακλείδα

Η παρούσα αναφορά δεν αμφισβητεί τη νομιμότητα της σύμβασης ούτε την ανάγκη που οδήγησε σε αυτήν. Αναγνωρίζει ότι, εκτελούμενη πλήρως, η σύμβαση μπορεί να αποδώσει στη Ζάκυνθο το επίπεδο καθαριότητας που δικαιούται ως τόπος και ως προορισμός.

Ζητά, όμως, δύο πράγματα που θεωρούμε αυτονόητα σε έναν δήμο που σχεδιάζει: να μη δεσμευτεί η επόμενη δημοτική περίοδος από απόφαση της σημερινής, και να μη φτάσει ο Δήμος στο 2028 χωρίς εναλλακτική. Τα τεχνικά δεδομένα υπάρχουν ήδη — τα συνέταξε η ίδια η Διεύθυνση Καθαριότητας. Αυτό που απομένει είναι η απόφαση να χρησιμοποιηθούν έγκαιρα.

Παραμένουμε στη διάθεση των υπηρεσιών του Δήμου για κάθε διευκρίνιση, και δεσμευόμαστε να δημοσιοποιήσουμε αυτούσια οποιαδήποτε απάντηση ή τοποθέτηση λάβουμε.

Σχόλια και συμπληρώσεις: polites-zante.com/protaseis/apokomidi-idia-mesa/ · κανάλι Telegram «Πολίτες Ζακύνθου» · [email protected]