Δίκτυο LoRa Δήμου: Μυοκτονία, Κάδοι & Αισθητήρες πάνω στην υποδομή Φωτισμού
Η ιδέα σε μία πρόταση: αν ο Δήμος προχωρήσει έστω και σταδιακά στην αναβάθμιση του οδοφωτισμού με αυτόνομα φωτιστικά LED και τηλεδιαχείριση, κάθε ιστός φωτισμού γίνεται αυτόματα ένα σημείο με ρεύμα (από το Φ/Β) και δίκτυο επικοινωνίας ήδη εγκατεστημένα. Αυτή η ίδια υποδομή —ένα δίκτυο χαμηλής κατανάλωσης/μεγάλης εμβέλειας τύπου LoRaWAN— μπορεί να μεταφέρει δεδομένα από πολλών ειδών αισθητήρες σε όλη την πόλη, χωρίς κάθε εφαρμογή να χρειάζεται δικό της ξεχωριστό δίκτυο, ρεύμα και ιστό. Το φωτιστικό δεν είναι απλώς φωτιστικό — γίνεται ο «κόμβος» ενός δικτύου έξυπνης πόλης.
Γιατί να «χτίσουν» πάνω στο ίδιο δίκτυο
Το μεγαλύτερο κόστος σε κάθε εφαρμογή αισθητήρων δεν είναι συνήθως ο ίδιος ο αισθητήρας — είναι η υποδομή γύρω του: ρεύμα, θέση τοποθέτησης, κάλυψη δικτύου. Αν αυτά τα τρία λυθούν μία φορά (με τους ιστούς φωτισμού), κάθε επόμενη εφαρμογή κοστίζει μόνο τον αισθητήρα και το λογισμικό. Οι δύο υποδομές ενισχύουν η μία την άλλη: όσο πιο πυκνό γίνεται το δίκτυο φωτισμού, τόσο καλύτερη κάλυψη έχει και το δίκτυο αισθητήρων — χωρίς επιπλέον κόστος ιστών.
Παγίδες/σταθμοί δόλωσης με αισθητήρα ενεργοποίησης — ειδοποιούν αυτόματα πότε «χτύπησαν» και πού, αντί να περιμένει ο ανάδοχος τον προγραμματισμένο γύρο ελέγχου. Απαντά ακριβώς στο αίτημα διαφάνειας που έχουμε ήδη καταγράψει στον φάκελο Ποντίκια & Λεπτοσπείρωση — δημόσιος χάρτης GPS των θέσεων, τώρα με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, όχι μόνο στατική καταγραφή.
Αισθητήρας στάθμης στους κάδους ειδοποιεί όταν πλησιάζουν γέμισμα — τα δρομολόγια αποκομιδής προσαρμόζονται στην πραγματική ανάγκη αντί για σταθερό πρόγραμμα. Η σύμβαση αποκομιδής του Δήμου είναι €9,64 εκ. για 2 χρόνια — δείτε αναλυτικά στην ιδέα βελτιστοποίησης δρομολογίων αποκομιδής.
Αισθητήρες πίεσης ή στάθμης σε κρίσιμα σημεία δικτύου θα μπορούσαν να ειδοποιούν για ασυνήθιστη πτώση πίεσης — πιθανή διαρροή — πριν φανεί στον δρόμο. Η ΔΕΥΑΖ διαχειρίζεται ήδη 100–150 βλάβες δικτύου τον χρόνο — δείτε αναλυτικά στην ιδέα έξυπνου εντοπισμού διαρροών.
Αισθητήρες σε δημοτικούς χώρους στάθμευσης δείχνουν διαθεσιμότητα σε πραγματικό χρόνο — λιγότερος άσκοπος συνωστισμός αναζήτησης θέσης στα θέρετρα το καλοκαίρι.
Θερμοκρασία, ποιότητα αέρα, υγρασία εδάφους σε δημοτικά πράσινα σημεία/αρδευόμενες περιοχές — μικρό επιπλέον κόστος πάνω στο ίδιο δίκτυο.
Σε σημεία κοντά σε δασικές εκτάσεις, αισθητήρες καπνού/θερμοκρασίας θα μπορούσαν να δώσουν πρώιμη ειδοποίηση — προς διερεύνηση εφικτότητας με τοπικούς φορείς πυροπροστασίας.
Σε αντίθεση με WiFi/4G, οι αισθητήρες LoRaWAN μπορούν να λειτουργήσουν χρόνια με μικρή μπαταρία (ή απευθείας από το Φ/Β του ιστού) και να «ακούγονται» από απόσταση χιλιομέτρων — ιδανικό για σκόρπιους κάδους, παγίδες ή αισθητήρες δικτύου σε όλο το νησί, χωρίς κόστος δεδομένων κινητής τηλεφωνίας ανά συσκευή.
Τι χρειάζεται προσοχή πριν προχωρήσει: η πιο ρεαλιστική σειρά είναι πρώτα η βασική υποδομή φωτισμού/τηλεδιαχείρισης, μετά προσθήκη εφαρμογών σταδιακά — ξεκινώντας από τη μυοκτονία, όπου υπάρχει ήδη τεκμηριωμένο δημόσιο πρόβλημα (καθυστερήσεις, έλλειψη διαφάνειας στις θέσεις δόλωσης) που η ίδια η υπηρεσία θα μπορούσε να λύσει άμεσα. Χρειάζεται επίσης προσδιορισμός ποιος διαχειρίζεται το δίκτυο (Δήμος με δικό του gateway, ή σύνδεση σε υπάρχον εθνικό πάροχο LoRaWAN) και ρεαλιστική κοστολόγηση ανά τύπο αισθητήρα.
Πιθανές πηγές χρηματοδότησης
Ενδεικτικά προγράμματα σχετικά με «έξυπνη πόλη» / ψηφιακό μετασχηματισμό ΟΤΑ — να ελεγχθεί η τρέχουσα κατάστασή τους:
Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» και αντίστοιχες δράσεις στα Περιφερειακά Προγράμματα έχουν κατά καιρούς χρηματοδοτήσει έργα «smart city» σε δήμους (π.χ. αισθητήρες, τηλεμετρία, πλατφόρμες διαχείρισης). Χρειάζεται έλεγχος ενεργών προσκλήσεων.
Ιστορικά, το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» είχε ειδικό άξονα για ψηφιακές υποδομές και έξυπνες εφαρμογές δήμων. Να ελεγχθεί το διάδοχο σχήμα χρηματοδότησης εντός Ελλάδα 2.0 / ΕΣΠΑ 2021–2027.
Σχετικά: Αυτόνομος οδοφωτισμός LED με Φ/Β & τηλεδιαχείριση — η υποδομή πάνω στην οποία θα «καθόταν» αυτό το δίκτυο· Φάκελος Ποντίκια & Λεπτοσπείρωση — το υπάρχον πρόβλημα διαφάνειας μυοκτονίας που θα μπορούσε να λύσει άμεσα.