Ο αγωγός που ξεκίνησε το 1992: Αγία Μαρίνα – Λούχα – Γύρι – Άγιος Λέοντας, 98% πληρωμένο — η ολοκλήρωση αμφισβητείται

📄 Έτοιμο σχέδιο Ερώτησης Κοινοβουλευτικού Ελέγχου προς τη Βουλή Σε μορφή PDF, με βάση αποκλειστικά τα δημόσια έγγραφα αυτής της σελίδας — στη διάθεση κάθε Βουλευτή. Άνοιγμα / λήψη PDF →

Ο αγωγός ύδρευσης «Αγία Μαρίνα – Λούχα – Γύρι – Άγιος Λέοντας» στην ορεινή Ζάκυνθο έχει πληρωθεί κατά 98,1% της σύμβασης (1.521.658,54 € από 1.550.987,97 €). Αν έχει ολοκληρωθεί το φυσικό αντικείμενο — το τμήμα Λούχα → Άγιος Λέοντας και ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός — αμφισβητείται. Το έργο έχει ρίζες σε μελέτη του 1992. Σε αυτή τη σελίδα δημοσιεύουμε το πλήρες χρονολόγιο, το μητρώο πληρωμών από το ΚΗΜΔΗΣ και τη Διαύγεια, τα υλικά που προβλέπει η μελέτη, και 14 πρωτογενή έγγραφα — ώστε κάθε πολίτης, δημοσιογράφος ή ελεγκτική αρχή να μπορεί να κάνει τη δική του διερεύνηση.

Το Σάββατο 29 Αυγούστου 2026, η δημοτική παράταξη «Δύναμη Ελπίδας για τη Ζάκυνθο» έδωσε συνέντευξη Τύπου για το έργο «Αντικατάσταση τμήματος – επέκταση αγωγού υδροδότησης του κλάδου Αγία Μαρίνα – Λούχα – Γύρι – Άγιος Λέοντας» και ανακοίνωσε ότι κατέθεσε αναφορά στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στην Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) και στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Προγράμματος «Ιόνια Νησιά 2021–2027», με κοινοποίηση στην Ευρωπαία Εισαγγελέα (το έργο συγχρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους), στον Υπουργό Εσωτερικών και στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας.

Το κεντρικό τους επιχείρημα: έχει πληρωθεί περίπου το 98% του συμβατικού ποσού, αλλά από την επιτόπια αυτοψία τους το έργο δεν είναι ολοκληρωμένο — λείπουν τμήματα αγωγού, ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός, το σύστημα αυτοματισμού. Ζητούν έλεγχο των επιμετρήσεων, των πιστοποιήσεων και των πληρωμών.

Τα στοιχεία που παρουσίασαν προέρχονται, όπως ανέφεραν, από αποφάσεις και αναρτήσεις της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, του Δήμου Ζακύνθου και της ΔΕΥΑΖ στη Διαύγεια.

Ενημέρωση (3/9/2026): τις επόμενες ημέρες το ζήτημα διευρύνθηκε. Στις 31/8 η ΑΝΑΣΑ ζήτησε εξηγήσεις και από την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, και η ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ κατέθεσε ερώτηση λογοδοσίας στον Περιφερειάρχη. Στη συνεδρίαση της ΔΕΥΑΖ της 2/9 ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΖ ανέφερε ότι δεν έχει περιέλθει στη ΔΕΥΑΖ καμία επίσημη καταγγελία, ότι το έργο δεν έχει παραδοθεί ακόμη στη ΔΕΥΑΖ, ότι ζήτησε τον πλήρη φάκελο από τις τεχνικές υπηρεσίες, και ότι η ΕΥΔ «Ιόνια Νησιά» όρισε νέα επιτόπια επαλήθευση για τις 8–10 Σεπτεμβρίου 2026 — κλιμάκιο αναχωρεί για τη Ζάκυνθο από την Κέρκυρα. Στις 3/9 η τοπική οργάνωση του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής απηύθυνε δημόσια ερωτήματα στον Δήμαρχο, στη ΔΕΥΑΖ και στον Περιφερειάρχη ζητώντας λογοδοσία. Οι λεπτομέρειες στο χρονολόγιο.

Το θέμα δεν μας είναι άγνωστο. Στο δικό μας Παρατηρητήριο Διαύγειας παρακολουθούμε συστηματικά κωδικούς έργων και πληρωμές του Δήμου, και το συγκεκριμένο έργο μάς είχε απασχολήσει νωρίτερα — είχαμε αναζητήσει διευκρινίσεις για την πορεία του και τις αντιστοιχίσεις πληρωμών–εργασιών.

Οι Πολίτες Ζακύνθου είναι στην υπηρεσία των πολιτών. Δεν αναπαράγουμε ανακοινώσεις παρατάξεων ούτε προδικάζουμε ευθύνες. Απομαγνητοφωνήσαμε ολόκληρη τη συνέντευξη, συγκεντρώσαμε τα πρωτογενή έγγραφα από το ΕΣΗΔΗΣ, το ΚΗΜΔΗΣ, τη Διαύγεια και το ΓΕΜΗ, φτιάξαμε το πλήρες μητρώο πληρωμών και το αντιπαραβάλαμε με τις προθεσμίες και τις πιστοποιήσεις. Δημοσιεύουμε παρακάτω το άρθρο μαζί με όλα τα σχετικά έγγραφα, αυτούσια, ώστε κάθε πολίτης, δημοσιογράφος, μηχανικός ή ελεγκτική αρχή να μπορεί να κάνει τη δική του ανάγνωση και τη δική του διερεύνηση. Αυτό που ακολουθεί δεν είναι κατηγορητήριο — είναι ο φάκελος όπως τον διαβάζει ένας πολίτης που έχει χρόνο και υπομονή.

Τι είναι το έργο

Σύμφωνα με την Τεχνική Περιγραφή της μελέτης, το έργο αφορά την υδροδότηση ορεινών κοινοτήτων της Ζακύνθου «και κυρίως του Δήμου Ελατίων που στο βόρειο τμήμα του παρουσιάζει το εντονότερο πρόβλημα ύδρευσης». Με την υλοποίησή του «θα υδρευθούν» οι κοινότητες Λούχα, Γύρι, Έξω Χώρα, Μαριές, με πρόβλεψη για μελλοντική επέκταση προς Καμπί και τους οικισμούς ΒΑ των Βολίμων.

Κατά τους προέδρους των κοινοτήτων Αγίας Μαρίνας, Λούχας και Γυρίου (δηλώσεις Ιουνίου 2025), οι οικισμοί αντιμετωπίζουν χρόνιο πρόβλημα υδροδότησης και προμηθεύονται νερό με βυτιοφόρα· η αναφορά της «Δύναμης Ελπίδας» αναφέρει επίσης κατοίκους που «αναγκάζονται να προμηθεύονται νερό με υδροφόρες πληρώνοντας από το υστέρημά τους».

Το έργο είναι απόσπασμα της παλιάς μελέτης «Υδροδότηση Ορεινών Κοινοτήτων» (Σύμπραξη Σ. Αντζουλάτος – Π. Σακελλαριάδης – Χ. Θεοδωρόπουλος, 1992), όπως την προσάρμοσε η Τεχνική Υπηρεσία της ΔΕΥΑΖ (Αρ. Μελέτης 1/2018 επικ. 62/2019). Αντικείμενο: αντικατάσταση τμήματος του υφιστάμενου αγωγού στην Αγία Μαρίνα από τη γεώτρηση Γ32 έως τη δεξαμενή, και επέκταση της υδροδότησης προς Λούχα, Γύρι, Έξω Χώρα, Μαριές (και μελλοντικά Καμπί / οικισμούς ΒΑ Βολίμων). Παραδοτέα:

• αγωγός συνολικού μήκους ~7,8 χλμ. — τα 2.800 μ. εκτός οδικού δικτύου, τα 1.000 μ. σε επαρχιακή οδό
• τρία αντλιοστάσια — Α26 (δίπλα στη δεξαμενή Αγ. Μαρίνας), Α27 (Χ.Θ. 1+480), Α28 (δίπλα στη δεξαμενή Λούχας)
• δύο δεξαμενές ωφέλιμου όγκου 50 m³ έκαστη (Λούχας Δ76, Γυρίου Δ77)
• αυτοματισμός: 7 Τοπικοί Σταθμοί Ελέγχου (Α26, Α27, Α28-Δ88, Δ87, Δ68, Φ1, ΦΔ) + αναβάθμιση του Κεντρικού Σταθμού Ελέγχου στο Κέντρο ΔΕΥΑΖ (Μπόχαλη)

Ανάλυση του προϋπολογισμού δημοπράτησης (διακήρυξη, Άρθρο 11.1 — συνολικός προϋπολογισμός 1.986.000,00 €):

Με την έκπτωση 21,90% του αναδόχου, η σύμβαση διαμορφώθηκε στα 1.550.987,97 € (χωρίς ΦΠΑ — απαλλαγή, αντίστροφη επιβάρυνση). Στην ίδια τη σύμβαση τα αντίστοιχα κονδύλια μετά την έκπτωση αναγράφονται ως: δαπάνη εργασιών 1.138.154,99 €, ΓΕ+ΟΕ 204.000 €, απρόβλεπτα 201.453,43 €, αναθεώρηση 6.511,65 €. Τα δύο σετ αριθμών (διακήρυξη / σύμβαση) διαφέρουν επειδή το πρώτο είναι προ και το δεύτερο μετά την έκπτωση.

Οι ομάδες εργασιών του προϋπολογισμού μελέτης (δαπάνη εργασιών, πριν την έκπτωση):

Οι Ομάδες 6 & 7 (ηλεκτρομηχανολογικά + αυτοματισμός) είναι, κατά την αναφορά της «Δύναμης Ελπίδας», το τμήμα που δεν εντοπίστηκε κατασκευασμένο στην επιτόπια αυτοψία τους. Το τεύχος «Προϋπολογισμός Μελέτης» και η «Τεχνική Περιγραφή» της εγκεκριμένης μελέτης είναι διαθέσιμα παρακάτω — το αντίγραφο του προϋπολογισμού που έχουμε διακόπτεται στη μέση της Ομάδας 6.

Τι υλικά προβλέπει η μελέτη — αναλυτικά

Από την Τεχνική Περιγραφή (Νοέμβριος 2019) και τον Προϋπολογισμό Μελέτης. Σημειώνεται ρητά στη μελέτη: «Αντί αγωγών από PVC 10 και 16 atm χρησιμοποιούνται αγωγοί από πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE) 3ης γενιάς, ίδιας διαμέτρου και πιέσεως», και «αντί χαλυβδοσωλήνα Φ175 χρησιμοποιούνται αγωγοί HDPE D200 πιέσεως 25 atm».

Αγωγοί (HDPE / PE100, 3ης γενιάς, μετωπική συγκόλληση, βάθος άξονα ~0,80 m)

Στον Προϋπολογισμό Μελέτης οι σωληνώσεις τιμολογούνται ως: PE100 DN50/PN10 640 μ., DN63/PN10 290 μ., DN200/PN10 2.990 μ., DN200/PN16 820 μ., DN225/PN16 1.990 μ., DN250/PN25 1.350 μ., συν χαλυβδοσωλήνες μόνωσης 6.000 kg, φλάντζες, καμπύλες.

Αντλιοστάσια (Η/Μ εξοπλισμός)

• Α26 — δίπλα στη δεξαμενή Αγ. Μαρίνας· 2 αντλητικά συγκρότηματα τύπου πομόνας, μανομετρικό 190 μ., παροχή 100 m³/h, 90 kW· σύστημα χλωρίωσης· γερανογέφυρα 2,5 t.
• Α27 — Χ.Θ. 1+480· 2 αντλητικά τύπου πομόνας, μανομετρικό 220 μ., παροχή 100 m³/h, 90 kW, 16ωρη λειτουργία· γερανογέφυρα 2,5 t.
• Α28 — δίπλα στη δεξαμενή Λούχας· 2 αντλητικά οριζόντιου τύπου, μανομετρικό 60 μ., παροχή 2,5 m³/h, 1 kW.
• Κοινά: πίνακες Χ.Τ. (Α26+Α27 κοινός, Α28 χωριστός), πιεστικά δοχεία, αεροσυμπιεστές 8 atm, ηλεκτρομαγνητικά παροχόμετρα DN50 & DN200, βαλβίδες αέρος 10/16/25 atm, δικλίδες χυτοσιδηρές, φωτισμός, γειώσεις.

Δεξαμενές & τεχνικά

• 2 δεξαμενές 50 m³ (Λούχας Δ76, Γυρίου Δ77) — οπλισμένο σκυρόδεμα C20/25, χάλυβας S500s, εσωτερική υγρομόνωση κατάλληλη για πόσιμο νερό.
• φρεάτια εκκένωσης / αεροβαλβίδας / δικλείδων (C20/25, καλύμματα χυτοσιδηρά βαρέως τύπου ή λαμαρίνας), φρεάτιο θραύσης πίεσης Φ1.
• σώματα αγκύρωσης (4 τύποι), εγκιβωτισμός αγωγών σε άοπλο σκυρόδεμα C10/12 όπου το βάθος < 0,60 μ.

Γιατί έχει σημασία: η μελέτη δεν είναι «γενικά ένας αγωγός». Είναι 11 διακριτά τμήματα HDPE συγκεκριμένης διαμέτρου και κλάσης πίεσης, 3 αντλιοστάσια με ονομαστική ισχύ 90/90/1 kW, 2 δεξαμενές οπλισμένου σκυροδέματος και 8 σταθμοί αυτοματισμού. Κάθε ένα από αυτά είναι επιμετρήσιμο και πιστοποιήσιμο ξεχωριστά — και μπορεί να αντιπαραβληθεί με ό,τι τιμολογήθηκε στους 7 λογαριασμούς και εγκρίθηκε στον 1ο ΑΠΕ. Αυτή ακριβώς την αντιπαραβολή ζητάμε να κάνουν οι ελεγκτικές αρχές. (Επίσης προς έλεγχο: αν τοποθετήθηκαν όντως σωλήνες 25 atm στα δύο κρίσιμα τμήματα, ή υποκαταστάθηκαν με κατώτερη κλάση.)

Χρονολόγιο του έργου (1992–2026)

Μητρώο πληρωμών: τι δείχνουν ΚΗΜΔΗΣ και Διαύγεια

Στη Διαύγεια, ο κωδικός του έργου ΚΑΕ 63.7312.002 του Δήμου Ζακύνθου συνδέεται με οκτώ Εντολές Πληρωμής προς τον ανάδοχο — μία ανά λογαριασμό του έργου. Κάθε γραμμή του πίνακα παραπέμπει στην ίδια την πράξη στη Διαύγεια (ΑΔΑ), όπως τις συγκεντρώσαμε από το Παρατηρητήριο Διαύγειας και διασταυρώσαμε μία-μία:

Σημείωση για το μητρώο: στη Διαύγεια ο κάθε λογαριασμός παράγει πολλές αναρτήσεις (ανάληψη υποχρέωσης, εντολή πληρωμής, ΧΕΠ), με ακυρώσεις ενταλμάτων και επανεκδόσεις· γι' αυτό δεν αθροίζουμε κάθε ανάρτηση χωριστά. Ο 7ος λογαριασμός εμφανίζεται στη Διαύγεια και ως χωριστή «απόδοση κρατήσεων» ~271.024 € (ΑΔΑ 9Ψ94ΩΡ1-ΞΟ5) — πρόκειται για φόρους/κρατήσεις που παρακρατήθηκαν από το μεικτό ποσό και αποδόθηκαν σε τρίτους, όχι για πρόσθετη καταβολή στον ανάδοχο· γι' αυτό δεν προστίθεται. Το καθαρό μέτρο είναι οι 8 Εντολές Πληρωμής προς τον ανάδοχο — άθροισμα 1.521.658,54 €, δηλαδή 98,1% της σύμβασης των 1.550.987,97 € (υπόλοιπο ~29.329 €). Το ίδιο ποσό καταγράφει και η αναφορά της «Δύναμης Ελπίδας». Οι κωδικοί ΚΗΜΔΗΣ των εντολών πληρωμής (22PAY011510239 κ.λπ.) αναφέρονται στα «Πρωτογενή έγγραφα» παρακάτω· εδώ παραπέμπουμε στις πράξεις της Διαύγειας, που είναι άμεσα προσβάσιμες.

Δύο παρατηρήσεις προκύπτουν όταν τεθούν τα ποσά δίπλα στις ημερομηνίες:

• Το μεγαλύτερο μέρος των πληρωμών έγινε μετά τη συμβατική περαίωση. Η προθεσμία περαίωσης ήταν 11/10/2023 (σύμβαση 11/7/2022, 15 μήνες). Οι λογαριασμοί 4–7, συνολικά ~1,215 εκ. € (περίπου 80% του καταβληθέντος ποσού), πληρώθηκαν μετά από αυτήν. Μετά τη λήξη και της τελευταίας γνωστής παράτασης (11/6/2024, αποφάσεις Ω8ΨΠΩΡ1-ΧΕΧ, 9ΡΖΠΩΡ1-Ο6Ι) καταβλήθηκαν οι λογαριασμοί 5–7 (~1,10 εκ. €), με τη δόση των 807.255 € τον Φεβρουάριο 2025. Στη Διαύγεια δεν εντοπίστηκε νεότερη παράταση. Πληρωμές εκτός προθεσμίας γίνονται νόμιμα, αλλά τίθεται ζήτημα ποινικών ρητρών εκπρόθεσμης εκτέλεσης — αν επιβλήθηκαν, πρέπει να φαίνεται στον φάκελο.
• Η χρονική σειρά ΑΠΕ → 7ος λογαριασμός. Με βάση τις ημερομηνίες των εγγράφων: 29/11/2024 — δελτίο Τύπου της ΔΕΥΑΖ ότι οι εργασίες είναι «σε εξέλιξη» και ότι απομένουν βάνες, ηλεκτρομηχανολογικά, συνδέσεις και δοκιμές πίεσης. 20/12/2024 — έγκριση 1ου ΑΠΕ (ΡΩΔΓΩΡ1-7ΧΜ). 13/1/2025 — επανέγκριση (6ΗΩ3ΩΡ1-Λ9Σ). Ιαν.–Φεβ. 2025 — καταβολή του 7ου λογαριασμού σε δύο δόσεις, συνολικά 892.255 € (57,5% της συμβατικής αξίας). Η αναφορά της «Δύναμης Ελπίδας» ζητά να ελεγχθεί αν ο 1ος ΑΠΕ, οι επιμετρήσεις και οι πιστοποιήσεις του 7ου λογαριασμού αντιστοιχούσαν στο φυσικό αντικείμενο που είχε εκτελεστεί κατά τον χρόνο έκδοσής τους.

Ο προϋπολογισμός της μελέτης — και τι λέει η αναφορά για το ημιτελές τμήμα

Από το τεύχος «Προϋπολογισμός Μελέτης» που δημοσιεύουμε, τεκμηριώνεται ότι η Ομάδα 5 (Σωληνώσεις–Δίκτυα) ανέρχεται σε 397.930,80 € (προ έκπτωσης). Πάνω σε αυτήν προστίθενται η Ομάδα 6 (ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες — αντλητικά 90/90/1 kW, πίνακες Χ.Τ., πιεστικά δοχεία, χλωρίωση) και η Ομάδα 7 (7 Τοπικοί Σταθμοί Ελέγχου + αναβάθμιση Κεντρικού Σταθμού). Σημειώνουμε ότι το αντίγραφο του τεύχους που έχουμε στη διάθεσή μας διακόπτεται στη μέση της Ομάδας 6 — δεν περιλαμβάνει τα επιμέρους σύνολα των Ομάδων 6 και 7 ούτε το γενικό σύνολο εργασιών. Το πλήρες τεύχος πρέπει να δημοσιοποιηθεί.

Ως προς το ύψος του ημιτελούς τμήματος, η αναφορά της «Δύναμης Ελπίδας» κάνει λόγο, από την εξέταση του προϋπολογισμού της μελέτης και της σύμβασης, για ποσό «συνολικού ύψους που υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ» στις ηλεκτρομηχανολογικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, στο σύστημα αυτοματισμού και στις οικοδομικές εργασίες αντλιοστασίων/δεξαμενών. Κατά την ίδια αναφορά, από την επιτόπια αυτοψία δεν εντοπίστηκε το αντλιοστάσιο Α-26, τα Α-27 και Α-28 και οι δεξαμενές Λούχας/Γυρίου δεν εμφανίστηκαν πλήρως ολοκληρωμένα (εκκρεμείς οικοδομικές εργασίες και όλος ο Η/Μ εξοπλισμός), και το σύστημα αυτοματισμού δεν διαπιστώθηκε ότι έχει υλοποιηθεί· η ίδια η αναφορά σημειώνει ότι οι διαπιστώσεις αυτές «δεν αποτελούν τεχνική πραγματογνωμοσύνη». Η αντιπαραβολή αυτών των ισχυρισμών με το πραγματικό φυσικό αντικείμενο απαιτεί το περιεχόμενο του 1ου ΑΠΕ και τις επιμετρήσεις — έγγραφα που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Τι άλλο επιβεβαιώσαμε από πρωτογενείς πηγές

• Το έργο έχει ρίζες δεκαετιών. Η αρχική μελέτη «Υδροδότηση Ορεινών Κοινοτήτων» είναι του 1992 (κατά την Τεχνική Περιγραφή)· η προγραμματική σύμβαση Δήμου–ΔΕΥΑΖ του 2011 (ΑΔΑ ΒΟΝΔΩΡ1-ΕΟ2)· η ένταξη στο ΕΣΠΑ το 2019· η κατασκευαστική σύμβαση το 2022. Πάνω από τριάντα χρόνια από την πρώτη μελέτη, δύο χωριά εξακολουθούν να μην έχουν δίκτυο.
• Ο προϋπολογισμός τροποποιήθηκε δύο φορές προς τα κάτω. 2.082.954 € (ένταξη 2019, ΑΔΑ ΨΖΦΟ7ΛΕ-44Κ) → 1.647.942 € (3η τροπ., 7/6/2022) → 1.215.958 € ως «έργο γέφυρα» (19/3/2024). Στο Παρατηρητήριό μας, ο κωδικός του Δήμου ΚΑΕ 63.7312.002 εμφανίζει αρχικό προϋπολογισμό 2.082.954 €, τρέχοντα 1.645.971 € και δέσμευση 892.255 € (ποσό που ταυτίζεται με τον 7ο λογαριασμό) — με ημερομηνία στιγμιοτύπου την 11/2/2025 (στιγμιότυπο ΑΔΑ 6ΣΙΦΩΡ1-46Γ).
• Καταχωρήθηκε δημοσιονομική διόρθωση. Στις 29/12/2023 αναρτήθηκαν στη Διαύγεια δύο αποφάσεις «Επιστροφή χρηματοδοτήσεων ΕΣΠΑ λόγω δημοσιονομικής διόρθωσης (Ν. 4314/2014)» ονομαστικά για αυτό το έργο (ΑΔΑ 9ΔΑΙΩΡ1-ΣΥΡ, 9ΝΙΑΩΡ1-ΘΔΞ), ποσού 101,74 €. Τι αφορούσε η διόρθωση δεν προκύπτει από τις αναρτήσεις.
• Οι δημόσιες τοποθετήσεις της διοίκησης δίπλα στις ημερομηνίες των πληρωμών. Δελτίο Τύπου ΔΕΥΑΖ, 29/11/2024: ~70% εκσκαφών, 75% αγωγού Αγ. Μαρίνα→Λούχα, Η/Μ και σωληνώσεις εκκρεμούν. Πρόεδρος ΔΕΥΑΖ, 26/3/2025: «προχωράνε πολύ καλά». Αντιδήμαρχος έργων, 25/6/2025: «50% ολοκληρωμένο». Κατά τις ίδιες ημερομηνίες, με βάση το μητρώο πληρωμών, οι καταβολές στον ανάδοχο ήταν ήδη πάνω από 40% (29/11/2024) και στο 98% (25/6/2025).
• Η ΕΥΔ διενήργησε επιτόπιο έλεγχο — το πόρισμα δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Κατά την αναφορά, με την απόφαση 1099/2026 η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης «Ιόνια Νησιά» συγκρότησε όργανο επιτόπιας επαλήθευσης του φυσικού αντικειμένου, το οποίο πραγματοποίησε έλεγχο στις 17–19 Ιουνίου 2026. Δεν έχουμε δει την ίδια την απόφαση ούτε έχει εντοπιστεί αναρτημένο πόρισμα ή έκθεση. Στη συνεδρίαση της ΔΕΥΑΖ της 2/9/2026 ανακοινώθηκε ότι η ΕΥΔ τροποποίησε τη σύσταση του οργάνου και όρισε νέα επιτόπια επαλήθευση για 8–10 Σεπτεμβρίου 2026.
• Στη συνεδρίαση ΔΕΥΑΖ της 2/9/2026 ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΖ δήλωσε επισήμως: ότι καμία επίσημη καταγγελία δεν είχε περιέλθει στη ΔΕΥΑΖ ως εκείνη την ημέρα· ότι το έργο δεν έχει παραδοθεί στη ΔΕΥΑΖ και εκτελείται από τον Δήμο και την Τεχνική του Υπηρεσία βάσει προγραμματικής σύμβασης· και ότι στις 31/8 και 1/9 ζήτησε εγγράφως όλον τον φάκελο του έργου, τον οποίο, μαζί με νομική γνωμοδότηση και το πόρισμα της διαχειριστικής αρχής, θα φέρει σε επόμενο ΔΣ. Δημοτικός σύμβουλος ζήτησε διακοπή των εργασιών και έκτακτο Δημοτικό Συμβούλιο, σημειώνοντας ότι το θέμα το έχει θέσει η ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ από το 2023 (βίντεο, απομαγνητοφώνησή μας).
• Ποιος υπογράφει τι. Από τα ίδια τα έγγραφα των πληρωμών (τα ονόματα είναι δημόσια στη Διαύγεια· εδώ με αρχικά): την εισήγηση για τον 1ο ΑΠΕ υπογράφει η Δ/ντρια της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Ζακύνθου (Μ.Φ.), Αγρονόμος & Τοπογράφος Μηχανικός· την έγκρισή του η Δημοτική Επιτροπή Δήμου Ζακύνθου (πρόεδρος Γ.Σ.· στην έγκριση της 20/12/2024 προήδρευσε ο αντιπρόεδρος Κ.Π.). Τα χρηματικά εντάλματα / εκκαθαρίσεις λογαριασμών τα συντάσσει υπάλληλος της Δ/νσης Οικονομικών Υπηρεσιών (Σ.Κ., Π.Ε. βαθμού Α′) και τα θεωρεί ο Προϊστάμενος της Δ/νσης, με προληπτικό έλεγχο από την Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ν. Ζακύνθου. Τις εντολές πληρωμής ΠΔΕ (ΣΑ ΕΠ0221/ΕΠ0227) εισηγείται υπάλληλος της ίδιας Δ/νσης (Α.Λ.) και τις εκτελεί ως υπόλογος διαχειριστής ο ορισμένος υπόλογος (Ν.Κ.) μέσω του e-ΠΔΕ.
• «Δεν άλλαξε ο ανάδοχος, αλλά ο υπεργολάβος». Παρά τα δημοσιεύματα περί «νέου εργολάβου», ο αντιπρόεδρος της ΔΕΥΑΖ διευκρίνισε στις 8/5/2026 ότι ο ανάδοχος παρέμεινε ο ίδιος — άλλαξε ο υπεργολάβος ώστε «οι εργασίες να ξεκινήσουν άμεσα» (ermisnews.gr). Το έργο υλοποιείται από τη ΔΕΥΑΖ με επίβλεψη των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου.
• Οι κοινότητες διαμαρτύρονται εδώ και καιρό. Τον Ιούνιο 2025 οι πρόεδροι Αγίας Μαρίνας, Λούχας και Γυρίου κατήγγειλαν δημόσια «έναν χρόνο ανοιχτά χαντάκια» και χρόνιο πρόβλημα υδροδότησης με προμήθεια νερού από βυτιοφόρα (aftodioikisi.gr, 25/6/2025).

Τι δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε

• Η φυσική κατάσταση του έργου. Η «Δύναμη Ελπίδας» λέει ότι από την αυτοψία της δεν εντόπισε το αντλιοστάσιο Α-26, ότι τα Α-27 και Α-28 και οι δεξαμενές Λούχας/Γυρίου δεν είναι πλήρη (λείπουν οικοδομικές εργασίες και όλος ο Η/Μ εξοπλισμός), και ότι το σύστημα αυτοματισμού δεν φαίνεται υλοποιημένο. Αυτά δεν αποτελούν τεχνική πραγματογνωμοσύνη και δεν μπορούμε να τα επαληθεύσουμε από έγγραφα — απαιτούν επιτόπιο τεχνικό έλεγχο από αρμόδια υπηρεσία.
• Η αντιστοίχηση πληρωμών – εργασιών. Έχουμε πλέον τη μελέτη με τις 7 ομάδες εργασιών και τις ποσότητες. Αυτό που λείπει είναι το περιεχόμενο του 1ου ΑΠΕ (ποιες ποσότητες αυξήθηκαν/μειώθηκαν, ανά ομάδα) και οι επιμετρήσεις/πιστοποιήσεις των 7 λογαριασμών — ημερολόγιο έργου, πρωτόκολλα αφανών εργασιών. Χωρίς αυτά δεν μπορεί να ελεγχθεί αν οι πληρωμές αντιστοιχούν σε εκτελεσμένο φυσικό αντικείμενο.
• Το πόρισμα της επιτόπιας επαλήθευσης της ΕΥΔ (17–19/6/2026). Δεν το βρήκαμε δημοσιευμένο. Είναι το πιο άμεσα σχετικό επίσημο έγγραφο και πρέπει να δημοσιοποιηθεί — όπως και το πόρισμα της νέας επαλήθευσης της 8–10/9/2026.
• Ταυτότητα αναδόχου. Ανάδοχος του 2ου διαγωνισμού (ΕΣΗΔΗΣ ΑΑ 187430) είναι η εταιρεία «ΑΛΑΒΕΡΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με διακριτικό τίτλο «ΑΛ.Τ.ΕΡ. Α.Ε.» (ΑΦΜ 093978606, ΔΟΥ Ρόδου, έδρα Ρόδος, ΑΡ.ΓΕΜΗ 123354220000, ΦΕΚ σύστασης 2394/2010). Πρόκειται για νομικό πρόσωπο — ανώνυμη εταιρεία, όχι ατομική επιχείρηση. Στη συνέντευξη ειπώθηκε ότι «ο εργολάβος έχει αποβιώσει»· δεν το επιβεβαιώνουμε ούτε το διαψεύδουμε — δεν είναι κάτι που μπορεί να τεκμηριωθεί με ασφάλεια από τα έγγραφα που έχουμε, και το νομικό καθεστώς της σύμβασης σήμερα (αν εκτελείται, αν έχει κηρυχθεί έκπτωτος ο ανάδοχος, ποιος υπεργολάβος εργάζεται) ανήκει στον τεχνικό φάκελο που δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Ερωτήματα προς τη ΔΕΥΑΖ και τον Δήμο Ζακύνθου

Δεν προδικάζουμε παρατυπία και δεν αντικαθιστούμε κανέναν ελεγκτικό μηχανισμό. Η αξιολόγηση ανήκει στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στην ΕΔΕΛ, στην ΕΥΔ «Ιόνια Νησιά» και —εφόσον προκύψει— στη Δικαιοσύνη. Ως πολίτες όμως, με βάση τα ίδια τα έγγραφα που δημοσιεύουμε παραπάνω, απευθύνουμε στη ΔΕΥΑΖ (κύριο του έργου) και στον Δήμο Ζακύνθου (φορέα υλοποίησης) τα παρακάτω ερωτήματα και ζητάμε γραπτή, δημόσια απάντηση σε καθένα χωριστά, εντός εύλογης προθεσμίας.

Στη συνεδρίαση της ΔΕΥΑΖ της 2/9/2026 ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΖ ανέφερε ότι ζήτησε τον πλήρη φάκελο του έργου από τις τεχνικές υπηρεσίες και ότι θα τον φέρει, μαζί με νομική γνωμοδότηση, σε επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο, καθώς και ότι στις 8–10/9/2026 προγραμματίζεται νέα επιτόπια επαλήθευση της ΕΥΔ «Ιόνια Νησιά». Τα ερωτήματα που ακολουθούν είναι ακριβώς τα στοιχεία που ένας τέτοιος φάκελος οφείλει να περιέχει — και που πρέπει να δοθούν και στη δημοσιότητα:

1. Ποιοι σωλήνες τοποθετήθηκαν πραγματικά — και πληρούν τη μελέτη; Οι Προμετρήσεις και το Τιμολόγιο της μελέτης ζητούν ρητά αγωγούς πολυαιθυλενίου PE100 (ελάχιστη απαιτούμενη αντοχή MRS10 = 10 MPa), 3ης γενιάς, σε συγκεκριμένες διαμέτρους και κλάσεις πίεσης: DN250 / PN25 στα δύο κρίσιμα καταθλιπτικά τμήματα (0–1 και 2–3), DN225/PN16, DN200/PN16 και PN10, DN63 και DN50/PN10 στα δίκτυα των δεξαμενών (βλ. τον αναλυτικό πίνακα υλικών). Ζητάμε τα δελτία αποστολής, τα πιστοποιητικά υλικού και τις σημάνσεις (marking) των σωλήνων που όντως ενσωματώθηκαν, ανά τμήμα και χιλιομετρική θέση — και αν αντιστοιχούν στη διάμετρο και στην κλάση πίεσης της μελέτης ή τοποθετήθηκε κατώτερη κλάση.
2. Πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για πόσιμο νερό; Οι σωλήνες πολυαιθυλενίου δικτύων ύδρευσης πρέπει να είναι κατά ΕΛΟΤ ΕΝ 12201 (σωλήνες PE πιέσεως για ανθρώπινη κατανάλωση), με πιστοποιημένη πρώτη ύλη PE100 και βεβαιωμένη καταλληλότητα επαφής με πόσιμο νερό. Ζητάμε τα πιστοποιητικά συμμόρφωσης από διαπιστευμένο φορέα και τα υγειονομικά πιστοποιητικά καταλληλότητας για κάθε παρτίδα σωλήνων και εξαρτημάτων που χρησιμοποιήθηκε στο έργο.
3. Τι ακριβώς πιστοποιεί ο 1ος ΑΠΕ; Ζητάμε τον πίνακα με τα κονδύλια ανά ομάδα εργασιών: πόσα από τη «δαπάνη εργασιών» αντιστοιχούν σε αγωγό, πόσα στα οικοδομικά των αντλιοστασίων και των δεξαμενών, πόσα στον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, πόσα στους 7 Τοπικούς Σταθμούς Ελέγχου — και ποιο ποσοστό κάθε ομάδας είχε πράγματι επιμετρηθεί ως τον Δεκέμβριο 2024.
4. Ποιος υπέγραψε τις επιμετρήσεις και τις πιστοποιήσεις των λογαριασμών, και πότε; Ειδικά τον 7ο λογαριασμό (δύο δόσεις, πάνω από 890.000 €), που εκδόθηκε μετά τον ΑΠΕ και ενώ γίνονταν δημόσιες δηλώσεις ότι το έργο δεν έχει τελειώσει. Ζητάμε το ημερολόγιο έργου και τα πρωτόκολλα αφανών εργασιών.
5. Χρησιμοποιήθηκε το κονδύλι των απρόβλεπτων; Στη σύμβαση προβλέπονται απρόβλεπτες δαπάνες ~201.000 € (μετά την έκπτωση). Αναλώθηκαν; Σε ποιες εργασίες, με ποια εισήγηση και με ποια σύμφωνη γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου; Έγινε χρήση «επί έλασσον» δαπανών μεταξύ ομάδων εργασιών, και εντός των ορίων 20%/10% που θέτει η διακήρυξη;
6. Επιβλήθηκαν ποινικές ρήτρες εκπρόθεσμης εκτέλεσης; Περίπου το 80% των χρημάτων κινήθηκε μετά τη συμβατική περαίωση (11/10/2023) και περίπου το 72% μετά την τελευταία γνωστή παράταση. Αν δεν επιβλήθηκαν ρήτρες, με ποια αιτιολογία;
7. Πώς επηρέασε τους κατοίκους η πολύχρονη έκθεση στο ημιτελές έργο; Οι οικισμοί προμηθεύονται νερό με βυτιοφόρα και, κατά τις δημόσιες διαμαρτυρίες, ζουν επί έναν χρόνο και πλέον με ανοιχτά χαντάκια, σκόνη, μπαζωμένους δρόμους και διακοπές πρόσβασης. Ζητάμε από τη ΔΕΥΑΖ και τον Δήμο: καταγραφή των ζημιών σε ιδιοκτησίες και αγροτικές εκμεταλλεύσεις, στοιχεία για την ποιότητα του νερού που διανέμεται με βυτία (μικροβιολογικές/χημικές αναλύσεις), και το κόστος με το οποίο επιβαρύνθηκε ο δημότης (μεταφορά νερού, ιδιωτικές γεωτρήσεις, απώλειες καλλιεργειών). Έχει γίνει εκτίμηση επιπτώσεων στη δημόσια υγεία;
8. Τι λένε τα πορίσματα των επιτόπιων επαληθεύσεων της ΕΥΔ; Να δημοσιοποιηθούν ολόκληρα — της 17–19/6/2026 και της νέας, της 8–10/9/2026 — με διαπιστώσεις, φωτογραφικό υλικό, τυχόν διορθωτικές ενέργειες και την αλληλογραφία με τον δικαιούχο. Γιατί χρειάστηκε δεύτερη επαλήθευση και τι τροποποιήθηκε στη σύσταση του οργάνου;
9. Υπάρχουν τα τρία αντλιοστάσια (Α26, Α27, Α28) και τα έργα αυτοματισμού; Δύο ανεξάρτητες πηγές — η «Δύναμη Ελπίδας» από αυτοψία και δημοτικός σύμβουλος στη συνεδρίαση ΔΕΥΑΖ της 2/9/2026 («δεν υπάρχουν τα αντλιοστάσια που προέβλεπε η μελέτη», ζήτημα που, όπως είπε, θέτει η ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ από το 2023) — λένε ότι δεν έχουν κατασκευαστεί. Ζητάμε φωτογραφική τεκμηρίωση, επιμετρήσεις και βεβαίωση της επίβλεψης για την κατασκευαστική κατάσταση κάθε αντλιοστασίου, κάθε δεξαμενής (Δ76 Λούχας, Δ77 Γυρίου) και των 7 Τοπικών Σταθμών Ελέγχου, με ημερομηνία.
10. Ποιος πιστοποιεί, ποιος πληρώνει, ποιος παραλαμβάνει; Η ΔΕΥΑΖ είναι κύριος του έργου, ο Δήμος φορέας υλοποίησης, η Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας εκταμιεύει. Ζητάμε γραπτή αποτύπωση του διαχωρισμού αρμοδιοτήτων: ποια υπηρεσία συντάσσει τις επιμετρήσεις, ποια τις εγκρίνει, ποιος υπογράφει τις εντολές πληρωμής, και ποιο όργανο θα βεβαιώσει την παραλαβή του φυσικού αντικειμένου προς τη ΔΕΥΑΖ «σε πλήρη λειτουργία».
11. Τι διορθώθηκε στη «δημοσιονομική διόρθωση» της 29/12/2023; Το ποσό είναι μικρό· η ύπαρξη διόρθωσης σε συγχρηματοδοτούμενο έργο δεν είναι.
12. Η Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης της προγραμματικής σύμβασης πότε συνεδρίασε, τι διαπίστωσε, τι ενέκρινε; Στη σύνθεσή της, όπως ορίστηκε με απόφαση του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΖ (42/2024), μετέχουν αιρετοί δημοτικοί σύμβουλοι. Οφείλουν να λογοδοτήσουν για ό,τι παρακολούθησαν και ενέκριναν.
13. Ποιο είναι το νομικό καθεστώς της σύμβασης σήμερα; Έχει κηρυχθεί έκπτωτος ο ανάδοχος; Υπήρξε υποκατάσταση ή αλλαγή υπεργολάβου (όπως δήλωσε η ΔΕΥΑΖ τον Μάιο 2026); Ποιος εκτελεί σήμερα τα υπολειπόμενα ~29.329 € και το φυσικό αντικείμενο που λείπει, και με ποιο χρονοδιάγραμμα φτάνει επιτέλους νερό στη Λούχα, στο Γύρι και στον Άγιο Λέοντα;
14. Ισχύει ότι το έργο «ολοκληρώνεται σε λίγες ημέρες»; Στη συνεδρίαση της 2/9/2026 ακούστηκε ότι το έργο θα τελειώσει «σε 10 μέρες», ενώ άλλη άποψη στο ίδιο σώμα ήταν ότι «ακόμα κι αν δουλεύουν μέρα-νύχτα δεν τελειώνει σε 10–20 μέρες». Ζητάμε γραπτό, αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υπολειπόμενων εργασιών (αγωγός Β΄ φάσης ~1.950 μ., Η/Μ, αυτοματισμός, δοκιμές πίεσης, δοκιμαστική λειτουργία) με ημερομηνίες.

Οι Πολίτες Ζακύνθου θα δημοσιεύσουν κάθε απάντηση που θα λάβουν, αυτούσια. Τα παραπάνω ερωτήματα στηρίζονται εξ ολοκλήρου στα 14 πρωτογενή έγγραφα και στο μητρώο πληρωμών που δημοσιεύονται σε αυτή τη σελίδα· η υπόθεση παρακολουθείται στον φάκελο «Νερό & ΔΕΥΑΖ».

Τι σημαίνει μια καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Ένωση — και ποια είναι η πιθανότητα

Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) μέσω του ΕΠ «Ιόνια Νησιά». Όταν πληρωμές συγχρηματοδοτούμενου έργου δεν αντιστοιχούν σε φυσικό αντικείμενο που εκτελέστηκε, ενεργοποιείται μια συγκεκριμένη διαδικαστική αλυσίδα σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο. Παρακάτω περιγράφουμε το πλαίσιο —όπως προκύπτει από τη νομοθεσία— και, ξεχωριστά, τη δική μας εκτίμηση για την πιθανότητα, με βάση αποκλειστικά τα δημόσια στοιχεία. Δεν είναι ετυμηγορία.

Ποιοι εξετάζουν και τι μπορεί να ακολουθήσει

• Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης «Ιόνια Νησιά» (ΕΥΔ) & ΕΔΕΛ. Αν διαπιστωθεί μη επιλέξιμη δαπάνη ή «παρατυπία» κατά την έννοια του Καν. (ΕΕ) 2021/1060 (και του παλαιότερου 1303/2013), επιβάλλεται δημοσιονομική διόρθωση: το αντίστοιχο ποσό αφαιρείται από τη συγχρηματοδότηση και βαρύνει εθνικούς πόρους — δηλαδή, τελικά, τον Δήμο / τη ΔΕΥΑΖ και τον Έλληνα φορολογούμενο. Ανάλογα με τη σοβαρότητα, η διόρθωση μπορεί να είναι κατ' αποκοπή ποσοστό (5%–100%) επί της δαπάνης του έργου.
• Ανάκτηση από τον ανάδοχο / τους υπευθύνους. Ο δικαιούχος (ΔΕΥΑΖ/Δήμος) υποχρεούται να αναζητήσει αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά από τον ανάδοχο, εντόκως. Παράλληλα κινούνται πειθαρχικές και καταλογιστικές διαδικασίες σε βάρος οργάνων που υπέγραψαν επιμετρήσεις, πιστοποιήσεις ή εντάλματα (Ελεγκτικό Συνέδριο — καταλογισμός).
• OLAF (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης). Διενεργεί διοικητική έρευνα για απάτη ή παρατυπία εις βάρος του ενωσιακού προϋπολογισμού (Καν. 883/2013) και μπορεί να συστήσει δημοσιονομικές, πειθαρχικές ή δικαστικές ενέργειες.
• Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO). Έχει αρμοδιότητα για ποινικά αδικήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ (Καν. (ΕΕ) 2017/1939, Οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 — «PIF»). Αν το ύψος της ζημίας υπερβαίνει ένα κατώφλι (κατά κανόνα 100.000 €), η EPPO μπορεί να ασκήσει ποινική δίωξη ενώπιον ελληνικών δικαστηρίων για απάτη με επιχορηγήσεις, υπεξαίρεση ή ενεργητική/παθητική δωροδοκία. Στην αναφορά της «Δύναμης Ελπίδας» έχει ήδη γίνει κοινοποίηση στην Ευρωπαία Εισαγγελέα.
• Εθνική Δικαιοσύνη. Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, εισαγγελική έρευνα για αδικήματα όπως απιστία σχετική με την υπηρεσία, ψευδής βεβαίωση, απάτη σε βάρος του Δημοσίου (άρθρα Ποινικού Κώδικα και Ν. 4954/2022 / Ν. 1608/1950 για κακουργηματική απιστία άνω των ορίων).

Οι αριθμοί κατωφλίων και τα ποσοστά διορθώσεων αναφέρονται ενδεικτικά από την ισχύουσα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία· η ακριβής εφαρμογή τους εξαρτάται από τα ευρήματα του ελέγχου.

Τι θα σήμαινε πρακτικά, αν αποδεικνυόταν

Αν ελεγκτική ή δικαστική αρχή έκρινε ότι πληρώθηκαν εργασίες που δεν εκτελέστηκαν, το πιθανότερο αποτέλεσμα θα ήταν συνδυασμός: (1) δημοσιονομική διόρθωση — απώλεια της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης για το ποσό αυτό και μετακύλισή του σε εθνικούς/δημοτικούς πόρους· (2) ανάκτηση των ποσών από τον ανάδοχο, με τόκους· (3) καταλογισμός σε φυσικά πρόσωπα (μηχανικοί επίβλεψης, μέλη επιτροπών, αιρετοί με αρμοδιότητα)· (4) ενδεχόμενη ποινική δίωξη από EPPO ή/και εθνική εισαγγελία. Θα έμενε επίσης ανοιχτό το ίδιο το έργο: το νερό στη Λούχα, το Γύρι και τον Άγιο Λέοντα δεν θα είχε φτάσει, και η ολοκλήρωση θα έπρεπε να χρηματοδοτηθεί εκ νέου.

Ποια είναι, κατά την εκτίμησή μας, η πιθανότητα να έχει συμβεί

Η ερώτηση αυτή δεν απαντιέται με βεβαιότητα από κανέναν πριν ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Με βάση μόνο τα δημόσια στοιχεία, τα ακόλουθα λειτουργούν ως ενδείξεις που δικαιολογούν πλήρη έλεγχο — όχι ως απόδειξη:

• Έχει πληρωθεί το 98,1% της σύμβασης, ενώ η απόφαση ένταξης ως «έργο γέφυρα» (19/3/2024) δηλώνει ότι απομένει η Β΄ φάση, αγωγός ~1.950 μ. (Λούχα → Άγιος Λέοντας). Αυτό είναι επίσημη δήλωση εκείνης της ημερομηνίας — όχι επιτόπια πραγματογνωμοσύνη για το 2026.
• Το ~80% των πληρωμών έγινε μετά τη συμβατική περαίωση (11/10/2023) και το ~72% μετά την τελευταία γνωστή παράταση (11/6/2024).
• Ο 7ος λογαριασμός (~892.000 €, το 57,5% της σύμβασης) πληρώθηκε τον Ιαν.–Φεβ. 2025, λίγες εβδομάδες μετά δελτίο Τύπου της ίδιας της ΔΕΥΑΖ (29/11/2024) ότι εκκρεμούν βάνες, Η/Μ, συνδέσεις και δοκιμές πίεσης.
• Δημόσιες δηλώσεις της διοίκησης τον Ιούνιο 2025 για έργο «50% ολοκληρωμένο» — ενώ οι πληρωμές ήταν στο 98%.
• Ονομαστική δημοσιονομική διόρθωση ΕΣΠΑ για το έργο ήδη από 29/12/2023 (έστω μικρού ποσού).
• Η ίδια η ΕΥΔ έκρινε αναγκαία επιτόπια επαλήθευση του φυσικού αντικειμένου (17–19/6/2026).

Στην αντίθετη κατεύθυνση: πληρωμές εκτός προθεσμίας και σε προχωρημένο ποσοστό είναι νόμιμες αν συνοδεύονται από έγκυρες επιμετρήσεις και πιστοποιήσεις· ο 1ος ΑΠΕ μπορεί να πιστοποιεί εργασίες που πράγματι εκτελέστηκαν σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή· και τμήμα της «καθυστέρησης» αποδίδεται από τη διοίκηση σε διοικητικές διαδικασίες (ανασυγκρότηση Τεχνικού Συμβουλίου). Κανένα από τα παραπάνω δεν αποδεικνύει, από μόνο του, πληρωμή για ανεκτέλεστο έργο. Αυτό που δείχνουν τα δημόσια στοιχεία είναι ότι το ερώτημα είναι εύλογο και ώριμο για έλεγχο, και ότι το κρίσιμο τεκμήριο — το περιεχόμενο του 1ου ΑΠΕ, οι επιμετρήσεις των λογαριασμών και το πόρισμα της ΕΥΔ — δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Μέχρι να δημοσιοποιηθεί, οποιαδήποτε ποσοτικοποίηση «πιθανότητας» θα ήταν αυθαίρετη.

Η θέση μας

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο μέγεθος χρημάτων. Είναι ότι αφορά το νερό — σε ορεινές κοινότητες που, όπως λένε οι ίδιοι οι πρόεδροί τους, εξακολουθούν να προμηθεύονται νερό με βυτιοφόρα. Ο σκοπός κάθε ελέγχου εδώ είναι ένας: να ολοκληρωθεί ο αγωγός και να φτάσει νερό στη Λούχα, το Γύρι και τον Άγιο Λέοντα — υπογείως, όχι με βυτία.

Αν η Δημοτική Αρχή έχει πλήρη τεχνικό φάκελο που δείχνει ότι το φυσικό αντικείμενο αντιστοιχεί στις πληρωμές και ότι το έργο οδεύει σε δοκιμαστική λειτουργία, να τον δημοσιοποιήσει — και το θέμα κλείνει την επόμενη μέρα. Αν δεν προκύπτει αυτή η αντιστοίχηση, το ζήτημα πρέπει να απαντηθεί από τις ελεγκτικές αρχές με βάση τον φάκελο, όχι από την αντιπαράθεση παρατάξεων.

Οι Πολίτες Ζακύνθου δεν κάνουν αντιπολίτευση και δεν υπερασπίζονται καμία διοίκηση. Είμαστε στην υπηρεσία των πολιτών: δημοσιεύουμε τον φάκελο και όλα τα έγγραφα, θέτουμε τις ερωτήσεις γραπτά, και θα δημοσιεύσουμε κάθε απάντηση που θα λάβουμε — το 1ο ΑΠΕ με ανάλυση κονδυλίων, το πόρισμα της ΕΥΔ, τα πρακτικά της Επιτροπής Παρακολούθησης, τα πιστοποιητικά των υλικών. Καλούμε κάθε πολίτη, μηχανικό ή δημοσιογράφο να κατεβάσει τα έγγραφα και να κάνει τη δική του διερεύνηση.

Η υπόθεση προστίθεται στον φάκελο «Νερό & ΔΕΥΑΖ», όπου παρακολουθούμε συνολικά το ζήτημα του πόσιμου νερού στη Ζάκυνθο — από τη δεκαετία του 1980 μέχρι σήμερα.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιο είναι το έργο του αγωγού Αγία Μαρίνα – Λούχα – Γύρι – Άγιος Λέοντας;

Είναι το έργο «Αντικατάσταση τμήματος – επέκταση αγωγού υδροδότησης του κλάδου Αγία Μαρίνα – Λούχα – Γύρι – Άγιος Λέοντας», συγχρηματοδοτούμενο από το ΕΣΠΑ (ΕΠ «Ιόνια Νησιά 2014-2020», μετά «έργο γέφυρα» στο 2021-2027). Κύριος του έργου είναι η ΔΕΥΑΖ και φορέας υλοποίησης ο Δήμος Ζακύνθου. Περιλαμβάνει αγωγό ~7,8 χλμ., τρία αντλιοστάσια (Α26, Α27, Α28), δύο δεξαμενές 50 m³ και σύστημα αυτοματισμού με 7 Τοπικούς Σταθμούς Ελέγχου. Η αρχική μελέτη «Υδροδότηση Ορεινών Κοινοτήτων» είναι του 1992.

Πόσα χρήματα έχουν πληρωθεί για το έργο;

Η συμβατική αξία είναι 1.550.987,97 € (χωρίς ΦΠΑ). Με βάση τις οκτώ Εντολές Πληρωμής του ΚΗΜΔΗΣ, έχουν καταβληθεί στον ανάδοχο 1.521.658,54 €, δηλαδή το 98,1% της σύμβασης. Υπολείπονται περίπου 29.329 €.

Έχει ολοκληρωθεί ο αγωγός;

Αμφισβητείται. Οι πληρωμές του 98,1% προκύπτουν από τις εντολές πληρωμής του ΚΗΜΔΗΣ. Ως προς το φυσικό αντικείμενο: η απόφαση ένταξης ως «έργο γέφυρα» (19/3/2024) αναφέρει ότι απομένει η Β΄ φάση, αγωγός ~1.950 μ. — το τμήμα Λούχα → Άγιος Λέοντας. Δελτίο Τύπου της ΔΕΥΑΖ (29/11/2024) ανέφερε ότι εκκρεμούν βάνες, ηλεκτρομηχανολογικά, συνδέσεις και δοκιμές πίεσης. Η «Δύναμη Ελπίδας» από αυτοψία λέει ότι δεν είναι ολοκληρωμένο. Η Δημοτική Αρχή (29/8/2026) απαντά ότι το έργο «ολοκληρώνεται». Στη συνεδρίαση της ΔΕΥΑΖ της 2/9/2026 ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΖ δήλωσε ότι το έργο δεν έχει παραδοθεί ακόμη στη ΔΕΥΑΖ και ότι η ΕΥΔ «Ιόνια Νησιά» όρισε νέα επιτόπια επαλήθευση για τις 8–10 Σεπτεμβρίου 2026· δημοτικός σύμβουλος ζήτησε διακοπή των εργασιών. Δεν έχουμε κάνει τεχνική πραγματογνωμοσύνη.

Ποιος είναι ο ανάδοχος του έργου;

Ανάδοχος του 2ου διαγωνισμού (ΕΣΗΔΗΣ ΑΑ 187430) είναι η εταιρεία «ΑΛΑΒΕΡΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με διακριτικό τίτλο «ΑΛ.Τ.ΕΡ. Α.Ε.» (ΑΦΜ 093978606, ΔΟΥ Ρόδου, ΑΡ.ΓΕΜΗ 123354220000). Η σύμβαση (ΑΔΑΜ 22SYMV010904883) υπογράφηκε στις 11/7/2022, με προθεσμία 15 μηνών.

Γιατί κατατέθηκε αναφορά για το έργο;

Στις 29/8/2026 η δημοτική παράταξη «Δύναμη Ελπίδας για τη Ζάκυνθο» κατέθεσε αναφορά στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στην Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) και στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης «Ιόνια Νησιά», με κοινοποίηση στην Ευρωπαία Εισαγγελέα, ζητώντας έλεγχο των επιμετρήσεων, των πιστοποιήσεων και των πληρωμών, καθώς —κατά την αναφορά— έχει πληρωθεί το ~98% ενώ το φυσικό αντικείμενο δεν έχει ολοκληρωθεί.

Είχε ναυαγήσει ο πρώτος διαγωνισμός;

Ναι. Ο 1ος διαγωνισμός (ΕΣΗΔΗΣ ΑΑ 90586, 2020) είχε 8 προσφορές και προσωρινό ανάδοχο την «ΑΝΤΑΙΟΣ Α.Τ.Ε.» με έκπτωση 48,22%· εγκρίθηκαν το 1ο και το 2ο πρακτικό (αποφάσεις Οικονομικής Επιτροπής 122/2021 και 198/2021), αλλά δεν κατέληξε σε σύμβαση. Ο διαγωνισμός επαναλήφθηκε το 2022 (ΑΑ 187430).

Τι θα συμβεί αν αποδειχθεί ότι πληρώθηκαν ευρωπαϊκά κονδύλια για έργο που δεν έγινε;

Το έργο συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ. Αν ελεγκτική ή δικαστική αρχή διαπιστώσει μη επιλέξιμες δαπάνες, το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι συνδυασμός: δημοσιονομική διόρθωση (απώλεια της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης για το ποσό, που μετακυλίεται σε εθνικούς/δημοτικούς πόρους), ανάκτηση των ποσών από τον ανάδοχο με τόκους, καταλογισμός σε φυσικά πρόσωπα (μηχανικοί επίβλεψης, μέλη επιτροπών, αιρετοί) από το Ελεγκτικό Συνέδριο, και ενδεχόμενη ποινική δίωξη από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO, για ζημία άνω των 100.000 €) ή/και την εθνική εισαγγελία. Το έργο θα παρέμενε επίσης ημιτελές. Με βάση μόνο τα δημόσια στοιχεία δεν μπορεί να ποσοτικοποιηθεί «πιθανότητα»· υπάρχουν όμως αρκετές ενδείξεις που δικαιολογούν πλήρη έλεγχο (δείτε την αναλυτική ενότητα).

Σημείωση μεθόδου

Βάση του άρθρου είναι τα ίδια τα επίσημα έγγραφα του έργου: η εγκεκριμένη μελέτη και τα τεύχη δημοπράτησης από το ΕΣΗΔΗΣ Δημόσια Έργα (Τεχνική Περιγραφή, Προϋπολογισμός, Τιμολόγιο, Προμετρήσεις, ΕΣΥ, ΤΣΥ, σχέδια), η σύμβαση, η κατακύρωση και οι εντολές πληρωμής από το ΚΗΜΔΗΣ, τα πρακτικά της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, οι αναρτήσεις στη Διαύγεια και η ανακοίνωση στο ΓΕΜΗ. Όλα αυτά τα αναρτούμε αυτούσια παρακάτω. Συμπληρωματικά χρησιμοποιήσαμε το δικό μας Παρατηρητήριο Διαύγειας (ΚΑΕ, προϋπολογισμοί, μητρώο αναδόχων) για τη σύνθεση του μητρώου πληρωμών. Το βίντεο της συνέντευξης (ZANTETIMES.GR, 78΄) απομαγνητοφωνήθηκε πλήρως με το tatatext.com και κάθε αριθμός διασταυρώθηκε με τα έγγραφα. Τα δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου χρησιμοποιούνται μόνο για δηλώσεις και για γεγονότα που δεν αποτυπώνονται σε έγγραφο. Όπου κάτι δεν επιβεβαιώθηκε από πρωτογενές έγγραφο, το γράφουμε ρητά. Δεν μας έχει δοθεί ακόμη το περιεχόμενο του 1ου ΑΠΕ και οι επιμετρήσεις/πιστοποιήσεις των λογαριασμών — γι' αυτό ζητάμε τη δημοσιοποίησή τους.

Πρωτογενή έγγραφα (14 αρχεία)

Έτοιμο σχέδιο κοινοβουλευτικού ελέγχου: Ερώτηση προς τη Βουλή (PDF) — διατυπωμένη με βάση αποκλειστικά τα παρακάτω έγγραφα, στη διάθεση κάθε Βουλευτή.

Η εγκεκριμένη μελέτη (Αρ. Μελέτης 1/2018 επικ. 62/2019· τα ίδια τεύχη δημοπρατήθηκαν και στους δύο διαγωνισμούς — ΕΣΗΔΗΣ ΑΑ 90586 το 2020 και ΑΑ 187430 / ΑΔΑΜ 22PROC010134047 το 2022). Τα αναρτούμε αυτούσια:

Σύμβαση & ανάδοχος:

Διαύγεια (Δήμος Ζακύνθου) & χρηματοδότηση:

Επίσημα δελτία φορέων:

Δημοσιεύματα (δηλώσεις & γεγονότα)

• Συνέντευξη Τύπου «Δύναμη Ελπίδας», 29/8/2026 — βίντεο (ZANTETIMES.GR)
• Ημέρα Ζακύνθου, 29/8/2026 — Η αναφορά (παρατίθενται τα στοιχεία της σύμβασης) · Η απάντηση της Δημοτικής Αρχής · ertnews.gr
• aftodioikisi.gr, 26/3/2025 — δήλωση Προέδρου ΔΕΥΑΖ «προχωράνε πολύ καλά»
• aftodioikisi.gr, 25/6/2025 — πρόεδροι κοινοτήτων & δήλωση αντιδημάρχου «50%»
• ermisnews.gr, 6/10/2025 — Δ.Σ. 2/10/2025, «πλήρης εγκατάλειψη»
• ermisnews.gr, 8/5/2026 — «δεν άλλαξε ο ανάδοχος, αλλά ο υπεργολάβος»
• Ημέρα Ζακύνθου, 2/7/2026 — «750 μ. νέου δικτύου» στον Άγιο Λέοντα
• ermisnews.gr, 31/8/2026 — Η ΑΝΑΣΑ ζητά εξηγήσεις από Δήμο & Περιφέρεια · corfupress.com, 1/9/2026 — ερώτηση λογοδοσίας ΛΑΪΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ
• 18η/2026 τακτική συνεδρίαση ΔΣ ΔΕΥΑΖ, 2/9/2026 (βίντεο, Ημέρα Ζακύνθου, 2h03΄) — απομαγνητοφώνηση Πολιτών Ζακύνθου · imerazante.gr, 2/9/2026
• Ημέρα Ζακύνθου, 3/9/2026 — ανακοίνωση ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής Ζακύνθου & απάντηση δημοτικής παράταξης
• patrisnews.com — άφιξη κλιμακίου Διαχειριστικής Αρχής, 8–10/9/2026