Κοκκίνης στον Ερμή: «Το ίδιο σθένος που δείχνει η ΔΕΥΑΖ για τις κλοπές νερού λείπει από τον δημόσιο χώρο»

Ο Γιάννης Κοκκίνης [Επικεφαλής της Δημοτικής Κίνησης Διεκδίκησης Δήμου Ζακύνθου «Πολίτες Ζακύνθου»] απαντά στην εφημερίδα Ερμής για την κατάσταση στο εμπορικό κέντρο της Πόλης με τα τραπεζοκαθίσματα και τα στάντ που καταπατούν κοινόχρηστο χώρο, την τροποποίηση της κανονιστικής απόφασης που εξήγγειλε η Δημοτική Αρχή, και το γιατί οι έλεγχοι παραμένουν, στην πράξη, σχεδόν ανύπαρκτοι.

1. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση στο κέντρο της Πόλης με τα τραπεζοκαθίσματα και τα στάντ;

Οι κανόνες υπάρχουν και τους έχει ψηφίσει ο ίδιος ο Δήμος. Ο «Κανονισμός Λειτουργίας Πεζοδρόμων & Δρόμων Ήπιας Κυκλοφορίας Πόλης Ζακύνθου» (Απόφαση Δ.Σ. 182/2024, όπως τροποποιήθηκε με την 128/2025) ορίζει ελεύθερη λωρίδα διέλευσης τουλάχιστον 3,50 μ. στους πεζόδρομους — κατ' εξαίρεση 3,00 μ. στους στενούς — χωρίς κανένα εμπόδιο, μόνιμο ή κινητό. Στα κοινά πεζοδρόμια η εθνική νομοθεσία απαιτεί ελεύθερη όδευση πεζών 1,50 μ. και ακάλυπτο οδηγό τυφλών.

Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ίδιο το Τεχνικό Επιμελητήριο έχει τοποθετηθεί δημόσια ότι οι κοινόχρηστοι χώροι έχουν κατακλυστεί από τραπεζοκαθίσματα πέρα από τις άδειές τους και ότι αυτό δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό. Όταν το λέει ο τεχνικός φορέας του νησιού, δεν είναι πολιτική κριτική — είναι διαπίστωση.

Και σήμερα υπάρχει τεκμήριο. Τα όρια κάθε παραχώρησης στο MyStreet τα σχεδίασε ο ίδιος ο Δήμος. Οποιοσδήποτε πολίτης ανοίγει την εφαρμογή στο κινητό του και βλέπει πόσο χώρο δικαιούται η κάθε επιχείρηση και πόσο έχει πάρει στην πραγματικότητα. Δεν είναι πια εντύπωση — είναι τεκμηριωμένο και το βλέπει ο καθένας.

Φέτος η αδικία έγινε ορατή σε όλους, γιατί άλλαξε η οικονομία της σεζόν.

Ήρθαν περισσότεροι επισκέπτες και ξοδεύουν λιγότερα. Στη Δυτική Ελλάδα, όπου ανήκει η Ζάκυνθος, οι αφίξεις αυξήθηκαν 8,5% το 2025, αλλά οι ταξιδιωτικές εισπράξεις της περιφέρειας έπεσαν 9,8% — τη χρονιά που πανελλαδικά αυξήθηκαν 9,8%. Η μέση δαπάνη ανά επίσκεψη υποχώρησε 16,8%, στα 354 € (ΙΝΣΕΤΕ). Η ΕΛΣΤΑΤ δείχνει το ίδιο για το α' τρίμηνο 2026: τζίρος καταλυμάτων +3,1%, τζίρος εστίασης −1,9%.

Η πίτα μικραίνει ενώ το πλήθος μεγαλώνει. Και τότε η παράνομη κατάληψη χώρου παύει να είναι λεπτομέρεια: γίνεται η διαφορά ανάμεσα στο να βγάλει κάποιος τη σεζόν και στο να μην τη βγάλει.

Το επιχείρημα είναι απλό αριθμητικά. Έστω 100 τραπέζια παραπάνω από τα αδειοδοτημένα. Αυτά δεν φέρνουν 400 επιπλέον πελάτες στο νησί. Οι επισκέπτες και η δαπάνη τους είναι δεδομένα, και φέτος συρρικνωμένα. Άρα τα επιπλέον τραπέζια δεν δημιουργούν ζήτηση — τη μετακινούν. Γεμίζουν με πελάτες που θα κάθονταν στο διπλανό στενό, στην πλατεία παρακάτω, στη γειτονιά, στο χωριό. Είναι μεταφορά τζίρου από τον συνεπή στον ασυνεπή, σε μια χρονιά που κανείς δεν έχει περιθώριο.

Ως προς τα στάντ, η κατάσταση έχει ξεφύγει εντελώς.

Υπάρχουν επαγγελματίες που έχουν τον χώρο τους νόμιμα, πληρωμένο και οριοθετημένο, και ανταγωνίζονται δίπλα τους άλλους που τον έχουν πάρει παράνομα. Ο νόμιμος, για να μη μείνει πίσω από το στάντ του γείτονα, σπρώχνει κι αυτός λίγο πιο έξω. Ο επόμενος κάνει το ίδιο. Το αποτέλεσμα το βλέπουμε: τα στάντ έχουν φτάσει στη μέση του δρόμου, εις βάρος των πολιτών — του ηλικιωμένου, του ατόμου με αναπηρία, του γονιού με το καρότσι, του παιδιού.

Αυτό είναι το πραγματικό κόστος της ανοχής. Η παρανομία που δεν έχει συνέπεια γίνεται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, και μετά αναγκάζει και τον συνεπή να την ακολουθήσει για να επιβιώσει.

Και όταν κλείνει ο διάδρομος του πεζού, δεν χάνει μόνο ο πεζός. Χάνει και το κατάστημα πενήντα μέτρα παρακάτω, που δεν το φτάνει ποτέ ο επισκέπτης γιατί δεν μπορεί να περπατήσει ως εκεί.

Να είμαι σαφής: δεν είμαστε ενάντια στην εστίαση και στους επαγγελματίες μας. Είναι η ραχοκοκαλιά της τοπικής οικονομίας. Είμαστε υπέρ κανόνων που ισχύουν για όλους, και είμαστε εξίσου υπέρ της αισθητικής και της ενίσχυσης του προϊόντος μας.

Γιατί στην περίπτωση της πόλης, το προϊόν είναι η ίδια η πόλη. Τα αρχιτεκτονικά της στοιχεία, τα χρώματα, οι στοές, οι καμάρες, οι πλατείες. Αυτό έχουμε και δεν το έχει κανένα άλλο θέρετρο. Ο επισκέπτης δεν έρχεται στη Ζάκυνθο για να δει τραπεζοκαθίσματα· έρχεται για να δει τη Ζάκυνθο, και κάθεται στο τραπεζοκάθισμα για να τη δει καλύτερα.

Όταν λοιπόν ένα άγαλμα κυκλώνεται από τραπέζια και μια πρόσοψη εξαφανίζεται πίσω από στάντ και τέντες, καταναλώνουμε το ίδιο μας το προϊόν. Και το καταναλώνουμε για να πουλήσουμε λίγο περισσότερο σήμερα, τη στιγμή που ο επισκέπτης ήδη ξοδεύει λιγότερα και μένει λιγότερο.

2. Ποια είναι η άποψή σας για την τροποποίηση της κανονιστικής που εξήγγειλε η Δημοτική Αρχή;

Η κανονιστική απόφαση δεν είναι διακοσμητικό κείμενο. Είναι το εργαλείο που ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006) δίνει στο Δημοτικό Συμβούλιο για να ορίσει πού, πόσο και με ποιους όρους παραχωρείται ο κοινόχρηστος χώρος. Με βάση αυτήν εκδίδεται η άδεια και εισπράττεται το τέλος. Καμία αντίρρηση, λοιπόν, στην επικαιροποίησή της.

Η ένστασή μου είναι άλλη: το πρόβλημα δεν είναι το κείμενο, είναι η εφαρμογή.

Η κανονιστική που ανέφερα υπάρχει, τα όρια είναι σαφή, και ο ίδιος ο κανονισμός ορίζει ρητά ποιος τα εφαρμόζει: το Αστυνομικό Τμήμα, η Δημοτική Αστυνομία και ο Δήμος Ζακύνθου. Δεν υπάρχει ασάφεια για το τι πρέπει να γίνει. Απλώς δεν γίνεται. Φυσικά η τροποποίηση δε σημαίνει ότι σταματάμε τα πάντα ώσπου να ολοκληρωθεί!

Άρα, αν εφαρμοστεί η υπάρχουσα κανονιστική και ο Δήμος κάνει απλώς αυτό που λέει ο νόμος και τίποτα παραπάνω, η εικόνα της πόλης βελτιώνεται άμεσα. Δεν ζητάμε καινοτομία, δεν ζητάμε εξαιρετικά μέτρα, δεν ζητάμε κάτι που δεν προβλέπεται. Τα όρια υπάρχουν, ο χάρτης υπάρχει, το εργαλείο υπάρχει και είναι δωρεάν από την κεντρική διοίκηση. Λείπει μόνο η απόφαση.

Και εδώ θέλω να απαντήσω σε μια δήλωση που θεωρώ ότι είναι η ρίζα του προβλήματος. Ακούσαμε ότι το ζήτημα είναι «πρώτα απ' όλα θέμα ατομικής ευθύνης του καθενός» και ότι «αλίμονο αν πρέπει πίσω από τον κάθε πολίτη να υπάρχει ένας αστυνομικός». Δεν συμφωνώ. Όταν η παράβαση είναι μεμονωμένη, μιλάμε για ατομική ευθύνη. Όταν είναι γενικευμένη, μιλάμε για θεσμική λειτουργία που δεν λειτουργεί. Δεν είναι δουλειά του συνεπούς επαγγελματία να επιβάλει τον νόμο στον διπλανό του — είναι δουλειά του Δήμου. Όταν η αρχή μετακυλίει την ευθύνη στον πολίτη, στην πράξη επιβραβεύει αυτόν που παρανομεί και τιμωρεί αυτόν που συμμορφώνεται.

Υπάρχει και το προφανές, που πρέπει να ειπωθεί: μια κανονιστική που ψηφίζεται μέσα στη σεζόν δεν εφαρμόζεται την ίδια σεζόν. Δεν αλλάζεις τα μέτρα που έχεις ήδη παραχωρήσει με άδειες. Για φέτος, δηλαδή, το μόνο εργαλείο που έχουμε είναι η ισχύουσα κανονιστική.

Για να έχει νόημα η νέα, πρέπει να πληροί συγκεκριμένα:

• Να ψηφιστεί εκτός σεζόν, ώστε οι άδειες να εκδοθούν πριν αναπτυχθεί το πρώτο τραπέζι.
• Να προηγηθεί πραγματική διαβούλευση με το Τεχνικό Επιμελητήριο, τον Εμπορικό Σύλλογο, το Επιμελητήριο, τους φορείς ΑμεΑ και τους κατοίκους του κέντρου. Ο κανόνας που δεν συζητήθηκε, δεν τηρείται.
• Να έχει σαφή όρια ανά παραχώρηση, ταυτισμένα με τον χάρτη, και υποχρεωτική σήμανση στο έδαφος.
• Να περιλαμβάνει αισθητικές προδιαγραφές: υλικά, χρώματα, τέντες, ανεμοφράκτες, πινακίδες. Το ιστορικό κέντρο δεν αντέχει την κάθε επιλογή ξεχωριστά.
• Να ορίζει χρονοδιάγραμμα ελέγχων και δημοσιοποίηση στατιστικών.
• Να αντιμετωπίσει ενιαία και το παραλιακό μέτωπο, που βρίσκεται εντός χερσαίας ζώνης λιμένα και το διαχειρίζεται το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο βάσει του ν. 2971/2001. Εκεί η εικόνα είναι ακόμη χειρότερη.

Μια κανονιστική που δεν ελέγχεται και δεν εισπράττεται είναι απόφαση-βιτρίνα.

3. Γίνονται έλεγχοι από τον Δήμο για άδειες και για τα μέτρα οριοθέτησης;

Στα λόγια ναι. Στην πράξη, σχεδόν καθόλου — και σίγουρα όχι με συστηματικό και ισότιμο τρόπο.

Και φέτος δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογία. Ο Δήμος ανακοίνωσε πρόσφατα σημαντικές προσλήψεις προσωπικού, και η Δημοτική Αστυνομία ενισχύθηκε με νέα στελέχη. Τα λόγια του Δημάρχου στην ορκωμοσία ήταν σαφή: η στελέχωση της Δημοτικής Αστυνομίας αποτελεί δέσμευση για τον έλεγχο και την προστασία του δημόσιου χώρου. Αυτή τη δέσμευση ζητάμε, υλοποιημένη.

Άλλωστε το επιχείρημα της υποστελέχωσης το έχει ακυρώσει ο ίδιος ο Δήμος με τις πράξεις του. Όταν υπήρξε βούληση, βρέθηκε προσωπικό: για τα πατίνια βρέθηκε, για τη γλάστρα της γιαγιάς στις γειτονιές της Κάλβου και της Αγίας Τριάδας βρέθηκε. Στο εμπορικό κέντρο Ιούνιο–Ιούλιο δεν βρέθηκε ποτέ. Άρα το ζήτημα δεν ήταν η δυνατότητα, ήταν η επιλογή του πού θα ασκηθεί ο έλεγχος.

Τα υπόλοιπα συγκλίνουν στο ίδιο:

• Πολίτες και επιχειρηματίες υποβάλλουν καταγγελίες μέσω MyStreet και δεν συμβαίνει τίποτα. Η καταγγελία καταγράφεται και χάνεται στο κενό.
• Η «επιχείρηση σκούπα» παρουσιάστηκε ως η μεγάλη παρέμβαση για την απελευθέρωση των κοινόχρηστων χώρων. Έναν μήνα μετά, ο δημόσιος χώρος ήταν μικρότερος και οι γλάστρες διπλάσιες. Δεν έχουμε αδράνεια — έχουμε επιδείνωση.
• Ως προς την οριοθέτηση: η σήμανση των ορίων της παραχώρησης με χρώμα στο έδαφος δεν είναι χάρη προς τον πολίτη, είναι ρητή υποχρέωση του Δήμου μετά την αδειοδότηση. Όπου δεν έχει γίνει, κάθε παράβαση γίνεται «θέμα ερμηνείας». Αλλά και σκέτη μπογιά, χωρίς ελέγχους από πίσω, δεν λύνει τίποτα.

Ο νομοθέτης πάντως το πήρε στα σοβαρά: με το άρθρο 31 του ν. 5143/2024 τριπλασιάστηκαν τα πρόστιμα για την αυθαίρετη χρήση κοινόχρηστων χώρων σε πλατείες, πάρκα, άλση και παραλίες. Ο νόμος υπάρχει· λείπει η βούληση να εφαρμοστεί τοπικά.

Και να είμαι σαφής για το τι ζητάμε: όχι κυνήγι και όχι πρόστιμα ως αυτοσκοπός. Ζητάμε ο Δήμος να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με επαγγελματίες και δημότες, να χαράξει τα όρια, να ενημερώσει, και μετά να ελέγχει.

Κλείνω με μια συγκεκριμένη πρόκληση προς τη Δημοτική Αρχή.

Η ΔΕΥΑΖ — δημοτική επιχείρηση του ίδιου Δήμου — δημοσιοποιεί σχεδόν κάθε εβδομάδα φωτογραφίες παράνομων συνδέσεων στο δίκτυο ύδρευσης: παρακάμψεις μετρητή, αυτοσχέδιες συνδέσεις, κάθε λογής «εφευρετικότητα» για να μην πληρωθεί το νερό. Και έχει δίκιο να το κάνει. Η κλοπή νερού είναι κλοπή από όλους μας, και η δημοσιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά.

Το ερώτημα είναι απλό: γιατί το ίδιο σθένος δεν υπάρχει και για τον δημόσιο χώρο;

Είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Στη μία περίπτωση κάποιος παίρνει νερό που δεν πλήρωσε. Στην άλλη, κάποιος παίρνει τετραγωνικά μέτρα που δεν πλήρωσε. Και στις δύο το κόστος το επωμίζεται ο συνεπής: ο πολίτης που πληρώνει κανονικά τον λογαριασμό του, ο επαγγελματίας που πληρώνει κανονικά το τέλος του. Η μόνη διαφορά είναι ότι η παράνομη σύνδεση κρύβεται μέσα σε ένα φρεάτιο, ενώ η παράνομη κατάληψη είναι σε κοινή θέα και τη βλέπουν καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι.

Προκαλώ, λοιπόν, τον Δήμο να παρουσιάσει επίσημα και δημόσια στους πολίτες τα στοιχεία: πόσες καταγγελίες υποβλήθηκαν μέσω MyStreet, πόσες εξετάστηκαν, πόσοι έλεγχοι έγιναν ανά μήνα και ανά περιοχή, πόσες παραβάσεις βεβαιώθηκαν, πόσα πρόστιμα επιβλήθηκαν, πόσα εισπράχθηκαν, σε πόσες περιπτώσεις αποκαταστάθηκε ο κοινόχρηστος χώρος.

Και να δημοσιοποιεί τις παράνομες καταλήψεις δημόσιου χώρου με την ίδια συχνότητα και την ίδια αποφασιστικότητα που δημοσιοποιεί τις παράνομες συνδέσεις στο νερό.

Δεν γίνεται η διαφάνεια να είναι εργαλείο όταν ο παραβάτης είναι ένας απλός καταναλωτής, και να γίνεται διακριτικότητα όταν ο παραβάτης καταλαμβάνει μισό πεζοδρόμιο στο κέντρο της πόλης. Η διαφάνεια ή είναι κανόνας ή είναι επιλογή σκοπιμότητας. Εμείς ζητάμε να είναι κανόνας.

Το παραπάνω θα αποτελέσει το επόμενο ολοσέλιδο άρθρο της εφημερίδας Ερμής.