Τοποθέτηση Πολιτών Ζακύνθου επί του σχεδίου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό

Προς: Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας — [email protected]

Ως πολίτες της Ζακύνθου, καταθέτουμε δημόσια την τοποθέτησή μας επί του σχεδίου του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στο νησί μας, στις επόμενες γενιές και στο φυσικό περιβάλλον που μας φιλοξενεί.

1. Αναγνωρίζουμε το πρόβλημα

Δεν αρνούμαστε ότι η Ζάκυνθος αντιμετωπίζει πραγματικά ζητήματα τουριστικής πίεσης. Σε ορισμένες παραλιακές ζώνες του νησιού η ανάπτυξη υπήρξε υπερβολική, άναρχη και χωρίς σχεδιασμό. Οι συνέπειες είναι ορατές σε όλους μας: επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα, ανεπαρκής διαχείριση λυμάτων και απορριμμάτων, κυκλοφοριακή συμφόρηση, υποβάθμιση ευαίσθητων οικοσυστημάτων, πίεση στις παραλίες και στους βιότοπους — ιδίως εκείνους που φιλοξενούν προστατευόμενα είδη όπως η θαλάσσια χελώνα Caretta-Caretta.

Καταλαβαίνουμε επομένως την ανάγκη για ένα χωροταξικό πλαίσιο που θα βάλει όρια, θα προστατέψει το περιβάλλον και θα διασφαλίσει ότι ο τουρισμός θα παραμείνει βιώσιμη παραγωγική δραστηριότητα και όχι αυτοκαταστροφική.

2. Η αιτία όμως δεν είναι οι πολίτες — είναι η διαχρονική αδυναμία της τοπικής αυτοδιοίκησης

Πρέπει να ειπωθεί καθαρά: η εικόνα της «ανεξέλεγκτης ανάπτυξης» στη Ζάκυνθο δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας ιδιαίτερης απληστίας των κατοίκων του νησιού. Είναι αποτέλεσμα της διαχρονικής αδυναμίας των αιρετών της Ζακύνθου — Δήμου και Περιφέρειας — να:

• εκπονήσουν και να εφαρμόσουν εγκαίρως πολεοδομικά σχέδια,
• ολοκληρώσουν τις πράξεις εφαρμογής σχεδίων που έχουν εγκριθεί δεκαετίες πριν και παραμένουν ανενεργά (όπως, ενδεικτικά, στην Κοινότητα Πλάνου),
• αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά κονδύλια για βασικές υποδομές — αποχέτευση, βιολογικούς καθαρισμούς, διαχείριση απορριμμάτων, οδικά δίκτυα, ύδρευση,
• εφαρμόσουν την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία σε ό,τι έχει ήδη οικοδομηθεί.

Οι κάτοικοι του νησιού επί δεκαετίες ζητούν αυτές τις υποδομές. Επί δεκαετίες δεν υλοποιούνται. Και τώρα έρχεται το κράτος να επιβάλει νέους περιορισμούς, όχι στους υπεύθυνους της αδράνειας, αλλά στους ίδιους τους πολίτες που υπέστησαν τις συνέπειές της.

3. Το νέο χωροταξικό τιμωρεί το θύμα, όχι τον υπαίτιο

Με την προτεινόμενη κατάταξη ολόκληρης της Ζακύνθου σε «Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης» και στην «Ομάδα Ι Νησιών», το νέο ΕΧΠ-Τ:

• τετραπλασιάζει το ελάχιστο εμβαδόν γηπέδου για ξενοδοχεία εκτός σχεδίου (από 4 σε 16 στρέμματα),
• περιορίζει τη μέγιστη δυναμικότητα νέων καταλυμάτων σε 100 κλίνες,
• επιβάλλει υψηλά τέλη και διοικητικό κόστος ακόμη και σε οικογενειακές επιχειρήσεις,
• αποκλείει στην πράξη μικρομεσαίες επενδύσεις από τοπικούς φορείς, αφήνοντας ανοιχτό το πεδίο μόνο για μεγάλα κεφάλαια εκτός νησιού ή τους έχοντες.

Παράλληλα, δεν θεσπίζει κανέναν μηχανισμό λογοδοσίας για τη Διοίκηση που απέτυχε να παραγάγει σχεδιασμό και υποδομές. Δεν συνδέει τους περιορισμούς με υποχρεωτικά χρονοδιαγράμματα εκπόνησης ΤΠΣ. Δεν εξασφαλίζει χρηματοδότηση για να καλυφθεί επιτέλους το κενό σχεδιασμού.

Με άλλα λόγια, οι κάτοικοι της Ζακύνθου καλούνται να πληρώσουν το λογαριασμό της αδράνειας των αιρετών τους, χάνοντας ταυτόχρονα την αξία της περιουσίας τους και τη δυνατότητα οικογενειακής βιοτικής στήριξης.

4. Τι ζητούμε

α) Να αναγνωριστεί επίσημα στο κείμενο του ΕΧΠ-Τ ότι η τουριστική πίεση στη Ζάκυνθο οφείλεται σε έλλειψη υποδομών και σχεδιασμού, και όχι σε «υπερβολή» των πολιτών.

β) Να συνδεθεί κάθε περιοριστική ρύθμιση με δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα και χρηματοδότηση υποδομών: αποχέτευση, βιολογικοί καθαρισμοί, διαχείριση απορριμμάτων, οδικό δίκτυο, ύδρευση.

γ) Να δοθεί προτεραιότητα στην εφαρμογή εγκεκριμένων αλλά ανενεργών σχεδίων πόλης στο νησί (όπως στον Πλάνο) πριν επιβληθούν νέοι, αυστηρότεροι περιορισμοί.

δ) Να προβλεφθεί ενδοδημοτική διαφοροποίηση ζωνών, ώστε οι πιο αυστηροί περιορισμοί να εφαρμοστούν εκεί όπου πραγματικά υπάρχει κορεσμός, και όχι σε όλες τις περιοχές αδιακρίτως.

ε) Να εξαιρεθούν από τις βαρύτερες ρυθμίσεις και τα τέλη οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τοπικής οικονομίας.

στ) Να θεσπιστεί μηχανισμός λογοδοσίας της τοπικής αυτοδιοίκησης ως προς τη χρήση των ευρωπαϊκών και εθνικών κονδυλίων για περιβαλλοντικές υποδομές.

5. Καταληκτικά

Δεν είμαστε αντίθετοι στην προστασία του περιβάλλοντος της Ζακύνθου. Είμαστε αντίθετοι σε ένα σχέδιο που τιμωρεί τους πολίτες για τις παραλείψεις της Διοίκησης, που στραγγαλίζει την οικογενειακή τουριστική επιχειρηματικότητα, και που αποτυγχάνει να θεραπεύσει την πραγματική αιτία του προβλήματος — την έλλειψη υποδομών και σχεδιασμού επί δεκαετίες.

Ζητούμε ένα χωροταξικό πλαίσιο που να είναι δίκαιο, αναλογικό και αποτελεσματικό — όχι ένα πλαίσιο που να αρκείται στο να κατανείμει τις συνέπειες της κρατικής αδράνειας στους ώμους των κατοίκων.

Ζάκυνθος, 15/05/2026
Κοκκίνης Ιωάννης — Δημοτική κίνηση: Πολίτες Ζακύνθου, 6988104870